Quy định pháp luật về kiểm tra, thanh tra thuế tại doanh nghiệp

1.Quy trình ban hành quyết định và trình tự làm việc của đoàn thanh tra thuế

Một đợt kiểm tra hoặc thanh tra thuế tại trụ sở doanh nghiệp bắt buộc phải tuân theo trình tự thủ tục hành chính nghiêm ngặt do Luật Quản lý thuế quy định. Trước khi tiến hành, Thủ trưởng cơ quan thuế phải ban hành Quyết định kiểm tra/thanh tra thuế bằng văn bản và gửi cho doanh nghiệp trong thời hạn 03 ngày làm việc kể từ ngày ký. Quyết định phải ghi rõ nội dung kiểm tra (ví dụ kiểm tra thuế suất sắc thuế TNDN giai đoạn 2022-2025), thời hạn kiểm tra (không quá 10 ngày làm việc đối với kiểm tra và không quá 45 ngày đối với thanh tra) và danh sách các thành viên trong đoàn công tác. Trong thời hạn 05 ngày làm việc kể từ ngày nhận được quyết định, nếu doanh nghiệp có lý do bất khả kháng không thể đón tiếp đoàn (như thiên tai, dịch bệnh hoặc giám đốc đi cấp cứu), doanh nghiệp phải có văn bản đề nghị hoãn kiểm tra gửi cơ quan thuế. Nếu không có lý do hợp lý, đoàn thanh tra sẽ tiến hành công bố quyết định tại trụ sở và bắt đầu quy trình kiểm tra sổ sách kế toán. Trong suốt thời gian làm việc, kế toán doanh nghiệp có nghĩa vụ cung cấp đầy đủ, kịp thời các hóa đơn, chứng từ, sổ nhật ký chung và giải trình các thắc mắc về số liệu của thanh tra viên. Việc chủ động ứng dụng các gói dịch vụ tư vấn quyết toán thuế trước khi đoàn thanh tra vào cuộc sẽ giúp doanh nghiệp rà soát toàn bộ hệ thống hóa đơn mua vào, phát hiện sớm các hóa đơn của doanh nghiệp bỏ trốn để chủ động điều chỉnh giảm, tránh bị khép vào hành vi trốn thuế nguy hiểm.

2.Kỹ năng giải trình chứng từ và thủ tục đối thoại ký biên bản thanh tra

Mấu chốt của một đợt thanh tra thuế thành công nằm ở kỹ năng giải trình và đối thoại của doanh nghiệp đối với các biên bản ghi nhận sai sót tạm thời của đoàn thanh tra. Thanh tra viên thường có xu hướng loại bỏ các khoản chi phí như chi phí tiếp khách vượt định mức, chi phí xăng xe không có lịch trình công tác, hoặc chi phí lương không có hợp đồng lao động hợp lệ. Kế toán doanh nghiệp không được thỏa hiệp ngay lập tức mà phải dựa trên các văn bản thông tư thuế hiện hành để đưa ra các lập luận phản biện, xuất trình các chứng từ bổ sung (như quy chế tài chính công ty, quyết định cử đi công tác) để chứng minh các khoản chi này liên quan trực tiếp đến hoạt động sản xuất sinh lời của công ty. Khi kết thúc thời gian kiểm tra thực địa, đoàn thanh tra phải lập Biên bản kiểm tra/thanh tra thuế ghi nhận rõ các nội dung sai phạm, số tiền thuế bị truy thu và số tiền phạt dự kiến. Doanh nghiệp có quyền ghi nhận ý kiến bảo lưu, không đồng ý với các điểm bóc tách chi phí của đoàn vào biên bản trước khi ký tên. Sau đó, doanh nghiệp có thể thực hiện quyền khiếu nại lên Cục trưởng Cục Thuế hoặc khởi kiện vụ án hành chính ra Tòa án nếu có căn cứ cho rằng quyết định xử phạt của cơ quan thuế là trái pháp luật. Để quản trị tốt rủi ro tụng tụng này, việc áp dụng cơ chế quản trị rủi ro thanh tra thuế là cực kỳ quan trọng. Các chuyên gia pháp lý tài chính sẽ đại diện doanh nghiệp tham gia các phiên đối thoại trực tiếp với lãnh đạo chi cục thuế, đưa ra các căn cứ pháp luật sắc bén giúp giảm thiểu tối đa số tiền bị truy thu phạt nộp chậm, bảo vệ dòng vốn và uy tín của doanh nghiệp một cách tối ưu.

Thanh tra thuế là hoạt động hậu kiểm bắt buộc để bảo đảm tính thượng tôn pháp luật trong kinh doanh, nhưng nó không đáng sợ nếu doanh nghiệp luôn duy trì hệ thống sổ sách kế toán minh bạch, đúng chuẩn mực. Việc hiểu rõ quyền hạn và trang bị kỹ năng giải trình chứng từ chặt chẽ giúp doanh nghiệp luôn giữ vững thế chủ động trước mọi đợt thanh tra. Hãy liên hệ với luật sư riêng của bạn để được tư vấn rà soát sổ sách kế toán và chuẩn bị kịch bản đón tiếp đoàn thanh tra thuế an toàn, hiệu quả nhất.

Bài viết chỉ mang tính tham khảo, không phải văn bản tư vấn pháp lý chính thức. Quý Vị nếu có vướng mắc có liên quan, có thể liên hệ với các luật sư giàu kinh nghiệm của Công ty Luật TNHH Everest để được hỗ trợ. Hotline: (024) 66.527.527, Email: info@everest.org.vn hoặc Trực tiếp tại các văn phòng của Công ty Luật TNHH Everest.