Chào bán cổ phần riêng lẻ công ty chưa đại chúng: Quy định và thủ tục

1. Điều kiện chào bán cổ phần riêng lẻ và sự khác biệt về thẩm quyền pháp lý

Theo quy định tại Điều 125 Luật Doanh nghiệp 2020, công ty cổ phần chưa đại chúng khi thực hiện chào bán cổ phần riêng lẻ phải tuân thủ nghiêm ngặt các điều kiện luật định.

Mục đích của lập pháp là bảo vệ tính khép kín của dòng vốn và ngăn ngừa hành vi huy động vốn trái phép từ công chúng:

• Tuyệt đối không chào bán qua phương tiện thông tin đại chúng: Việc giới thiệu, chào bán cổ phần không được thực hiện thông qua báo chí, truyền hình, đài phát thanh hoặc đăng tải công khai trên các nền tảng mạng xã hội, internet.

• Giới hạn số lượng nhà đầu tư tham gia: Đợt chào bán chỉ được phép thực hiện cho dưới 100 nhà đầu tư (không bao gồm nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp) hoặc chỉ chào bán riêng cho các nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp.

• Xử lý quyền ưu tiên mua của cổ đông hiện hữu: Trường hợp phương án phát hành chào bán cho nhà đầu tư bên ngoài, Đại hội đồng cổ đông phải ra Nghị quyết chấp thuận loại bỏ quyền ưu tiên mua hoặc các cổ đông hiện hữu đã không đăng ký mua hết.

Dưới góc nhìn của một luật sư riêng, rất nhiều doanh nghiệp thường nhầm lẫn giữa quy định của Luật Doanh nghiệp và Luật Chứng khoán.

Đối với công ty cổ phần chưa đại chúng, cơ quan quản lý trực tiếp thủ tục tăng vốn sau chào bán là Phòng Đăng ký kinh doanh thuộc Sở Kế hoạch và Đầu tư, hoàn toàn không phải xin chấp thuận trước từ Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN).

Tuy nhiên, nếu đợt chào bán riêng lẻ dẫn đến việc công ty có từ 100 nhà đầu tư trở lên (không kể nhà đầu tư chuyên nghiệp) hoặc tổng vốn điều lệ đã góp đạt từ 30 tỷ đồng trở lên, doanh nghiệp lập tức chạm ngưỡng công ty đại chúng.

Khi đó, doanh nghiệp bắt buộc phải hoàn tất thủ tục đăng ký công ty đại chúng với UBCKNN theo quy định của pháp luật doanh nghiệp.

2. Quy trình 4 bước thực chiến chào bán cổ phần riêng lẻ và thủ tục tăng vốn điều lệ

Để đảm bảo đợt phát hành diễn ra hợp pháp, công ty cần vận hành đúng quy trình nội bộ doanh nghiệp qua 4 bước chuẩn mực:

Bước 1: Đại hội đồng cổ đông thông qua Nghị quyết chào bán

Đại hội đồng cổ đông họp và ra Nghị quyết thông qua Phương án chào bán cổ phần riêng lẻ.

Biên bản họp và Nghị quyết phải ghi nhận đầy đủ các nội dung cốt lõi:

1. Số lượng cổ phần chào bán và loại cổ phần (cổ phần phổ thông hoặc cổ phần ưu đãi).

2. Giá chào bán hoặc nguyên tắc, phương pháp xác định giá chào bán cụ thể.

3. Đối tượng chào bán (danh sách nhà đầu tư được chỉ định hoặc tiêu chí lựa chọn nhà đầu tư).

4. Phương án chi tiết về việc sử dụng nguồn vốn thu được từ đợt chào bán.

Bước 2: Hội đồng quản trị triển khai phương án và xử lý quyền ưu tiên mua

Hội đồng quản trị ban hành Quyết định phê duyệt thời điểm chào bán, chi tiết danh sách nhà đầu tư và phân phối cổ phần.

Trường hợp phương án có áp dụng quyền ưu tiên mua, công ty phải gửi Thông báo chào bán bằng văn bản đến từng cổ đông hiện hữu chậm nhất 15 ngày trước ngày hết hạn đăng ký mua.

Bước 3: Nhà đầu tư thực hiện thanh toán mua cổ phần qua tài khoản

Các nhà đầu tư tiến hành đăng ký và nộp tiền mua cổ phần.

Dòng tiền mua cổ phần bắt buộc phải được chuyển khoản trực tiếp vào Tài khoản thanh toán của công ty mở tại ngân hàng thương mại.

Giấy báo Có từ ngân hàng là chứng từ pháp lý duy nhất chứng minh nghĩa vụ nộp tiền của nhà đầu tư.

Bước 4: Đăng ký thay đổi vốn điều lệ tại Sở Kế hoạch và Đầu tư

Trong thời hạn 10 ngày kể từ ngày hoàn thành đợt chào bán cổ phần, doanh nghiệp phải nộp hồ sơ đăng ký tăng vốn điều lệ tại Phòng Đăng ký kinh doanh - Sở Kế hoạch và Đầu tư nơi công ty đặt trụ sở chính.

Bộ hồ sơ đăng ký tăng vốn điều lệ bao gồm:

• Thông báo thay đổi nội dung đăng ký doanh nghiệp (tăng vốn điều lệ).

• Nghị quyết và Biên bản họp Đại hội đồng cổ đông về việc chào bán cổ phần riêng lẻ.

• Nghị quyết hoặc Quyết định của Hội đồng quản trị về việc phê duyệt kết quả chào bán và số vốn điều lệ tăng thêm thực tế.

• Bảng kê danh sách cổ đông sở hữu từ 5% cổ phần trở lên và danh sách cổ đông mới.

• Văn bản xác nhận việc góp vốn của các nhà đầu tư (Giấy báo Có của ngân hàng).

3. Khuyến nghị phòng ngừa rủi ro pháp lý và vai trò của dịch vụ luật sư doanh nghiệp

Chào bán cổ phần riêng lẻ không chỉ là bài toán huy động vốn mà còn liên quan trực tiếp đến sự thay đổi cơ cấu sở hữu và quyền lực trong quản trị doanh nghiệp.

Để đợt phát hành diễn ra an toàn, không phát sinh tranh chấp hay khiếu nại từ cổ đông cũ, sự đồng hành của dịch vụ luật sư doanh nghiệp từ các công ty luật uy tín mang lại giá trị thiết thực:

• Thẩm định và chuẩn hóa hồ sơ Đại hội đồng cổ đông: Luật sư doanh nghiệp hỗ trợ soạn thảo Tờ trình, Nghị quyết, Biên bản họp Đại hội đồng cổ đông, đảm bảo tỷ lệ biểu quyết và quy trình phê duyệt nội bộ tuân thủ 100% Điều lệ công ty và quy chế quản lý nội bộ.

• Rà soát thỏa thuận cổ đông (SHA) và hạn chế chuyển nhượng: Luật sư tư vấn giúp rà soát các điều khoản hạn chế chuyển nhượng cổ phần đối với nhà đầu tư mới (cam kết nắm giữ từ 1 đến 3 năm), quy định rõ trong hợp đồng mua cổ phần để tránh rủi ro nhà đầu tư tháo chạy sau khi mua.

• Thẩm định nghĩa vụ thuế: Tư vấn phân định rõ giữa giao dịch phát hành cổ phần mới (không chịu thuế chuyển nhượng) và giao dịch mua lại cổ phần từ cổ đông cũ (bắt buộc kê khai, nộp thuế TNCN 0,1% hoặc thuế TNDN), tránh nguy cơ bị cơ quan thuế xử phạt hành chính.

• Xây dựng quy trình kiểm soát nội bộ: Tư vấn thiết lập quy trình kiểm soát nội bộ trong việc quản lý, sử dụng nguồn vốn thu được từ đợt chào bán đúng mục đích đã được Đại hội đồng cổ đông phê duyệt.

Chủ động chuẩn hóa quy trình chào bán cổ phần riêng lẻ dưới sự hỗ trợ chuyên sâu từ luật sư riêng chính là giải pháp chiến lược giúp doanh nghiệp gia tăng nguồn lực tài chính, thu hút nhà đầu tư uy tín và bứt phá bền vững trên thương trường.

Bài viết chỉ mang tính tham khảo, không phải văn bản tư vấn pháp lý chính thức.Quý vị nếu có vướng mắc có liên quan, có thể liên hệ với các luật sư giàu kinh nghiệm của Công ty Luật TNHH Everest để được hỗ trợ. Hotline: (024) 66.527.527, Email: info@everest.org.vn hoặc Trực tiếp tại các văn phòng của Công ty Luật TNHH Everest.