Hợp đồng

Tranh chấp quyền sử dụng đất có thể bắt nguồn từ quá trình khai phá, thừa kế, tặng cho, chuyển nhượng bằng giấy viết tay hoặc việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất chưa phản ánh đầy đủ thực tế. Bản án dân sự phúc thẩm số 38/2021/DS-PT ngày 25/03/2021 của Tòa án nhân dân tỉnh Kiên Giang là một ví dụ điển hình về những khó khăn mà người dân có thể gặp phải khi quyền sử dụng đất bị tranh chấp.

Có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất trong tay nhưng vẫn mất đất, vướng kiện tụng và phải đối mặt với nguy cơ giấy chứng nhận bị hủy là nỗi lo của không ít người dân khi mua bán bất động sản. Bản án số 22/2024/DS-PT ngày 24/01/2024 của Tòa án nhân dân cấp cao tại Hà Nội là một trường hợp điển hình: bà Dương Thị T khởi kiện yêu cầu hàng xóm trả lại phần đất mà bà cho rằng bị lấn chiếm, nhưng tranh chấp không chỉ dừng ở vài centimet ranh giới. Quá trình chuyển nhượng qua nhiều người, việc đo đạc thực tế không đầy đủ và hồ sơ cấp giấy chứng nhận có thiếu sót đã khiến vụ việc trở nên phức tạp.

Tranh chấp quyền sử dụng đất không phải lúc nào cũng bắt nguồn từ việc không có giấy chứng nhận. Trên thực tế, nhiều vụ việc phát sinh dù các bên đều có giấy tờ hợp pháp, bởi diện tích trên giấy chứng nhận không thống nhất với hiện trạng sử dụng, ranh giới không được xác định rõ hoặc các giao dịch chuyển nhượng trước đó chỉ được thực hiện trên giấy tờ mà chưa bàn giao đất đầy đủ. Bản án dân sự phúc thẩm số 178/2024/DS-PT ngày 18/12/2024 của Tòa án nhân dân tỉnh Bạc Liêu là một ví dụ điển hình. Vụ án cho thấy người nhận chuyển nhượng đất có thể gặp nhiều rủi ro nếu tin tưởng hoàn toàn vào giấy chứng nhận mà không đo đạc, kiểm tra mốc giới thực tế.

Tranh chấp quyền sử dụng đất có thể khiến người dân mất nhiều năm theo đuổi vụ kiện, tốn kém chi phí và đối mặt với nguy cơ không được công nhận quyền đối với tài sản mà mình cho rằng đã quản lý, sử dụng ổn định. Bản án dân sự phúc thẩm số 27/2025/DS-PT ngày 17/01/2025 của Tòa án nhân dân cấp cao tại Đà Nẵng là một ví dụ điển hình. Ông Đặng Văn Q cho rằng mình đã khai hoang đất từ năm 1980, trồng cây trên đất và yêu cầu Tòa án công nhận quyền sử dụng gần 940 m² đất tranh chấp, đồng thời hủy một phần giấy chứng nhận đã cấp cho hộ ông Trần Công H.

Tranh chấp quyền sử dụng đất không chỉ khiến các bên đối mặt với nguy cơ mất tài sản mà còn có thể phá vỡ quan hệ gia đình, đình trệ giao dịch và kéo theo nhiều chi phí pháp lý. Bản án dân sự phúc thẩm số 71/2025/DS-PT ngày 05/9/2025 của Tòa án nhân dân tỉnh Hưng Yên là một ví dụ điển hình về tranh chấp đất đai giữa cha và con gái, xuất phát từ những bất đồng về giao dịch chuyển nhượng được thực hiện từ nhiều năm trước. Qua vụ việc, có thể thấy vai trò của chứng cứ, hồ sơ pháp lý và sự hỗ trợ của luật sư trong việc bảo vệ quyền lợi hợp pháp.

Trong hoạt động kinh doanh và đời sống, việc cho vay tiền, hỗ trợ tài chính hoặc đứng ra nhận nghĩa vụ trả nợ thay cho người khác thường bắt đầu từ sự tin tưởng. Tuy nhiên, khi khoản tiền lên đến hàng tỷ đồng, sự thiếu chặt chẽ trong giấy tờ và cách xử lý nghĩa vụ có thể khiến các bên rơi vào tranh chấp kéo dài. Quyết định giám đốc thẩm số 32/2022/DS-GĐT ngày 22/9/2022 của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao là một vụ việc đáng chú ý, cho thấy tầm quan trọng của chứng cứ, việc thực hiện nghĩa vụ trả nợ và sự tuân thủ thủ tục tố tụng.

Trong giao dịch mua bán nhà đất, tiền đặt cọc thường được xem là lời cam kết bảo đảm cho việc ký kết và thực hiện hợp đồng. Tuy nhiên, khi giao dịch không thể tiếp tục, bên mua và bên bán có thể rơi vào tranh chấp về việc hoàn trả tiền cọc, phạt cọc và bồi thường thiệt hại. Một vụ tranh chấp được công bố trên hệ thống công bố bản án của Tòa án nhân dân cho thấy những rủi ro mà các bên có thể gặp phải khi giao dịch giá trị lớn nhưng chưa kiểm soát đầy đủ các điều kiện pháp lý.