Gia đình có được gặp người đang bị tạm giam không?

1. Phân biệt "tạm giữ" và "tạm giam" dưới góc độ thăm gặp

Để xác định chính xác quyền thăm gặp, gia đình cần hiểu rõ giai đoạn tố tụng mà người thân của mình đang trải qua.

1.1. Giai đoạn tạm giữ hình sự

Tạm giữ là biện pháp ngắn hạn (thường từ 03 đến tối đa 09 ngày) để phục vụ xác minh ban đầu. Trong giai đoạn này, người bị tạm giữ bị cách ly tuyệt đối nhằm bảo mật thông tin điều tra. Do đó, gia đình không được phép gặp mặt trực tiếp mà chỉ có thể gửi nhu yếu phẩm, tiền lưu ký theo quy định của nhà tạm giữ.

1.2. Giai đoạn tạm giam

Tạm giam là biện pháp ngăn chặn dài hạn hơn, được áp dụng sau khi đã có quyết định khởi tố bị can. Khi chuyển sang giai đoạn tạm giam, người bị tạm giam bắt đầu được hưởng chế độ thăm gặp thân nhân theo các quy định nghiêm ngặt của Luật Thi hành tạm giữ, tạm giam.

2. Quy định của pháp luật : Gia đình có được gặp người đang bị tạm giam hay không?

Câu trả lời theo đúng quy định pháp luật hiện hành là: CÓ, nhưng phải tuân thủ số lần và điều kiện kiểm soát nghiêm ngặt từ cơ quan đang thụ lý vụ án.

2.1. Tần suất và số lượng người thăm gặp

Theo quy định, người đang bị tạm giam được gặp thân nhân 01 lần trong một tháng (mỗi lần không quá một giờ). Trường hợp tăng thêm số lần gặp hoặc người gặp không phải là thân nhân thì phải được cơ quan đang thụ lý vụ án hình sự đồng ý.

• Thân nhân bao gồm: Vợ, chồng; bố, mẹ đẻ; bố, mẹ nuôi; bố, mẹ vợ (hoặc chồng); con đẻ, con nuôi; anh, chị, em ruột; ông, bà nội; ông, bà ngoại; cháu ruột.

• Số lượng thân nhân trong mỗi lần gặp tối đa không quá 03 người.

2.2. Các trường hợp bị hạn chế hoặc không được gặp mặt

Dù luật cho phép, nhưng thủ trưởng cơ sở giam giữ sẽ không giải quyết cho gặp thân nhân nếu thuộc các trường hợp sau nhằm bảo vụ án không bị cản trở:

• Thân nhân không xuất trình đầy đủ giấy tờ tùy thân hoặc giấy tờ chứng minh mối quan hệ.

• Cơ quan đang thụ lý vụ án có văn bản đề nghị không cho người bị tạm giam gặp thân nhân do vụ án thuộc diện giữ bí mật tuyệt đối hoặc có nguy cơ thông cung, tiêu hủy chứng cứ.

• Người bị tạm giam đang bị kỷ luật do vi phạm nghiêm trọng nội quy của cơ sở giam giữ.

Xem thêm: https://everest.org.vn/dich-vu-luat-su-bao-chua/

3. Thủ tục và giấy tờ gia đình cần chuẩn bị để thăm gặp

Để buổi thăm gặp diễn ra thuận lợi, người đi thăm gặp cần chuẩn bị đầy đủ "bộ hồ sơ" pháp lý sau:

[Xin Giấy phép của Cơ quan thụ lý vụ án] ➔ [Chuẩn bị Giấy tờ tùy thân & Chứng minh quan hệ] ➔ [Đến Trại tạm giam xuất trình hồ sơ] ➔ [Tiến hành thăm gặp theo nội quy]

• Giấy phép thăm gặp: Đây là điều kiện tiên quyết. Gia đình phải làm đơn xin thăm gặp gửi Cơ quan điều tra hoặc Viện kiểm sát (tùy giai đoạn thụ lý) để được cấp "Sổ thăm gặp" hoặc "Giấy phép thăm gặp người bị tạm giam".

• Giấy tờ tùy thân: Căn cước công dân hoặc Hộ chiếu còn giá trị sử dụng của người đi thăm.

• Giấy tờ chứng minh quan hệ: Giấy chứng nhận kết hôn (nếu là vợ/chồng), Giấy khai sinh (nếu là cha mẹ/con cái), hoặc Sổ hộ khẩu/Xác nhận cư trú để chứng minh mối quan hệ thân nhân ruột thịt.

4. Vai trò của luật sư trong việc hỗ trợ gia đình gặp thân nhân

Thực tế tố tụng cho thấy, rất nhiều gia đình bị cơ quan điều tra từ chối cấp giấy phép thăm gặp vì lý do "vụ án đang trong giai đoạn điều tra bảo mật". Lúc này, áp lực và sự lo lắng của gia đình tăng lên gấp bội. Đây là thời điểm vai trò của một luật sư bào chữa phát huy tác dụng tối đa.

Khác với thân nhân, luật sư bào chữa có quyền sở hữu hợp pháp đối với việc tiếp cận người bị tạm giam:

• Luật sư được quyền gặp bị can đang bị tạm giam để thực hiện quyền bào chữa mà không bị giới hạn 01 lần/tháng như thân nhân, miễn là phù hợp với giờ làm việc của trại giam.

• Luật sư sẽ là cầu nối thông tin hợp pháp, truyền đạt tình hình sức khỏe, tinh thần của người bị tạm giam về cho gia đình, và ngược lại, chuyển lời động viên của gia đình đến cho họ để vững tâm lý.

• Nếu cơ quan điều tra từ chối quyền thăm gặp của gia đình một cách vô căn cứ, luật sư sẽ tiến hành khiếu nại hành vi tố tụng để đòi lại quyền lợi chính đáng cho gia đình.

Xem thêm: https://everest.org.vn/nguoi-than-bi-tam-giu-hinh-su-gia-dinh-can-lam-gi-/

5. Những nội quy nghiêm ngặt trong buổi thăm gặp gia đình cần biết 

Khi bước vào phòng thăm gặp của trại tạm giam, để tránh việc buổi gặp mặt bị chấm dứt đột ngột, gia đình phải tuân thủ bảng quy tắc sau:

Kết luận

Tóm lại, câu hỏi gia đình có được gặp người đang bị tạm giam không đã được pháp luật quy định rất rõ ràng và bảo hộ. Dù quy trình xin phép trong giai đoạn điều tra có phần khắt khe, nhưng nếu chuẩn bị đầy đủ giấy tờ chứng minh và phối hợp chặt chẽ với luật sư bào chữa, gia đình hoàn toàn có thể thực hiện quyền thăm nuôi để tiếp sức tinh thần cho người thân của mình vượt qua giai đoạn khó khăn này.