Trách nhiệm pháp lý của doanh nghiệp trong bảo vệ môi trường

1.Quy trình lập báo cáo đánh giá tác động môi trường và xin cấp giấy phép môi trường

Theo quy định của Luật Bảo vệ môi trường hiện hành, các dự án đầu tư tùy thuộc vào quy mô, công suất, loại hình sản xuất và yếu tố nhạy cảm về môi trường sẽ được phân nhóm (Nhóm I, II, III hoặc IV) để áp dụng các thủ tục kiểm soát môi trường tương ứng. Đối với các dự án có nguy cơ tác động xấu đến môi trường ở quy mô lớn (như sản xuất hóa chất, luyện kim, dệt nhuộm), chủ dự án bắt buộc phải tiến hành lập Báo cáo đánh giá tác động môi trường (ĐTM) trong giai đoạn chuẩn bị đầu tư. ĐTM phải phân tích rõ hiện trạng môi trường khu vực dự án, dự báo các nguồn phát thải phát sinh trong quá trình xây dựng và vận hành, đề xuất các biện pháp giảm thiểu và công trình xử lý chất thải đạt chuẩn quy chuẩn kỹ thuật quốc gia. Báo cáo ĐTM phải được trình lên Bộ Tài nguyên và Môi trường hoặc UBND cấp tỉnh thẩm định và phê duyệt bằng quyết định chính thức. Sau khi hoàn thành công trình xử lý chất thải và trước khi đưa dự án vào vận hành chính thức, doanh nghiệp phải thực hiện thủ tục xin cấp Giấy phép môi trường. Đây là văn bản pháp lý tối cao cho phép doanh nghiệp được phép xả nước thải, khí thải ra môi trường với các giới hạn lưu lượng và nồng độ chất ô nhiễm quy định. Quy trình thẩm định thực địa và đo đạc thông số kỹ thuật của cơ quan chức năng vô cùng khắt khe, đòi hỏi sự chuẩn bị kỹ lưỡng. Nhiều doanh nghiệp lớn đã lựa chọn dịch vụ tư vấn pháp lý môi trường chuyên sâu để được hỗ trợ giám sát kỹ thuật, soạn thảo hồ sơ xin giấy phép chuẩn xác, rút ngắn tối đa tiến độ đưa nhà máy vào hoạt động thương mại.

2.Các chế tài nghiêm khắc đối với hành vi vi phạm pháp luật môi trường

Luật Bảo vệ môi trường mới mang đến những chế tài xử lý vi phạm hành chính và hình sự khốc liệt nhất từ trước đến nay đối với các doanh nghiệp cố tình vi phạm. Mức xử phạt tiền đối với hành vi xả nước thải, khí thải vượt quy chuẩn kỹ thuật cho phép có thể lên tới tỷ đồng. Đi kèm với phạt tiền là các hình thức xử phạt bổ sung cực kỳ nghiêm khắc như đình chỉ hoạt động sản xuất kinh doanh của nhà máy từ 03 đến 12 tháng để khắc phục hậu quả, tước quyền sử dụng giấy phép môi trường, hoặc tịch thu phương tiện vi phạm. Đặc biệt, Bộ luật Hình sự quy định tội gây ô nhiễm môi trường áp dụng trách nhiệm hình sự trực tiếp đối với pháp nhân thương mại. Pháp nhân vi phạm có thể bị phạt tiền lên đến 20 tỷ đồng hoặc bị đình chỉ hoạt động vĩnh viễn – bản án tử hình đối với một thương hiệu doanh nghiệp trên thị trường. Hơn thế nữa, doanh nghiệp vi phạm còn phải chịu toàn bộ chi phí phục hồi môi trường đã bị hủy hoại và bồi thường thiệt hại về sức khỏe, tài sản cho người dân sống trong khu vực bị ảnh hưởng. Rủi ro pháp lý và tài chính khổng lồ này buộc doanh nghiệp phải áp dụng cơ chế kiểm tra tuân thủ môi trường nội bộ thường xuyên. Cơ chế này giúp doanh nghiệp rà soát vận hành của hệ thống xử lý nước thải, khí thải, kiểm tra tính hợp lệ của các báo cáo quan trắc định kỳ, đảm bảo mọi thông số xả thải luôn nằm trong hành lang an toàn pháp lý trước mọi đợt thanh tra đột xuất của cơ quan quản lý môi trường.

Bảo vệ môi trường không còn là nghĩa vụ mang tính đối phó mà là tấm vé thông hành bắt buộc để doanh nghiệp hội nhập chuỗi cung ứng toàn cầu và thu hút các nguồn vốn đầu tư xanh (ESG). Việc tuân thủ chặt chẽ pháp luật môi trường chính là cách tốt nhất để doanh nghiệp tự bảo vệ mình trước các rủi ro pháp lý nghiêm trọng. Hãy liên hệ với luật sư riêng để được tư vấn xây dựng hệ thống quản trị môi trường chuẩn mực cho doanh nghiệp của bạn.Bài viết chỉ mang tính tham khảo, không phải văn bản tư vấn pháp lý chính thức. Quý Vị nếu có vướng mắc có liên quan, có thể liên hệ với các luật sư giàu kinh nghiệm của Công ty Luật TNHH Everest để được hỗ trợ. Hotline: (024) 66.527.527, Email: info@everest.org.vn hoặc Trực tiếp tại các văn phòng của Công ty Luật TNHH Everest.