Người thân bị tạm giữ hình sự gia đình cần làm gì?

1- Hiểu đúng bản chất pháp lý và biện pháp tạm giữ hình sự

Trước khi bắt tay vào hành động, gia đình cần giữ được sự bình tĩnh để nhận diện đúng bản chất pháp lý của sự việc, tránh đánh đồng giữa "tạm giữ" và "tạm giam".

1.1- Tạm giữ hình sự là gì?

Theo quy định của Bộ luật Tố tụng Hình sự, tạm giữ hình sự là một biện pháp ngăn chặn được áp dụng đối với người bị bắt trong trường hợp khẩn cấp, phạm tội quả tang, người đang bị truy nã hoặc người phạm tội tự thú, đầu thú. Mục đích của việc tạm giữ là để cơ quan điều tra có thời gian xác minh ban đầu xem có đủ căn cứ để khởi tố bị can hay không.

1.2- Thời hạn tạm giữ hình sự kéo dài bao lâu?

Thời hạn tạm giữ tối đa là 03 ngày (72 giờ) kể từ khi cơ quan điều tra nhận người bị bắt. Trong trường hợp cần thiết, Viện kiểm sát có thể gia hạn tạm giữ tối đa 02 lần, mỗi lần không quá 03 ngày. Như vậy, tổng thời gian tạm giữ tối đa không quá 09 ngày. Chính vì thời gian rất ngắn, nên mọi hành động của gia đình trong 24 giờ đầu tiên đều chạy đua với thời gian.

2- Các Bước Hành Động Khẩn Cấp Trong 24 Giờ Đầu Tiên

Khi đối diện với biến cố, gia đình hãy lập tức thực hiện theo quy trình 4 bước chuẩn mực sau đây:

Bước 1: Xác thực thông tin và văn bản pháp lý từ cơ quan công an

Theo luật định, trong thời hạn 24 giờ kể từ khi ra quyết định tạm giữ, cơ quan điều tra phải giao quyết định đó cho người bị tạm giữ và gửi thông báo cho gia đình họ.

• Việc cần làm: Yêu cầu cán bộ thực thi nhiệm vụ cung cấp rõ thông tin: Ai là người ra lệnh bắt/tạm giữ? Người thân của bạn đang bị giữ tại Trại tạm giam hay Nhà tạm giữ của quận/huyện nào? Lý do tạm giữ cụ thể là gì (liên quan đến vụ án nào)?

• Lưu ý: Tuyệt đối không nghe theo các nguồn tin trung gian không chính thống để tránh bị lừa đảo, "tiền mất tật mang".

Bước 2: Chuẩn bị nhu yếu phẩm và tiền lưu ký

Người bị tạm giữ sẽ phải thay đổi môi trường sống đột ngột và chịu áp lực tâm lý nặng nề. Việc gia đình tiếp tế kịp thời là nguồn động viên rất lớn.

• Việc cần làm: Đến trực tiếp nơi người thân đang bị giữ để gửi các nhu yếu phẩm cơ bản được phép theo quy định của nhà tạm giữ (quần áo không có dây kéo/dây buộc, bàn cạo râu nhựa, băng vệ sinh đối với nữ...). Đồng thời, gửi một khoản tiền lưu ký (tiền căng-tin) để người thân có thể mua thêm đồ ăn, nước uống khi cần.

Bước 3: Tìm kiếm và liên hệ ngay với luật sư bào chữa hình sự

Đây là bước đi có tính chất sống còn. Nhiều gia đình có tâm lý chờ đợi xem cơ quan công an giải quyết ra sao rồi mới tìm luật sư. Đây là một sai lầm nghiêm trọng. Sự có mặt của luật sư trong giai đoạn này giúp kiểm soát toàn bộ tiến trình điều tra ban đầu, ngăn chặn việc lấy lời khai sai lệch.

Bước 4: Thu thập các tài liệu chứng cứ ngoại phạm hoặc giảm nhẹ ban đầu

Nếu bạn tin rằng người thân của mình bị hàm oan hoặc hành vi không nghiêm trọng như cáo buộc, hãy lập tức thu thập các chứng cứ có lợi như: camera an ninh chứng minh người thân ở vị trí khác vào thời điểm xảy ra vụ án, các giấy tờ chứng minh nhân thân tốt, các bằng chứng về việc người thân bị ép buộc, lôi kéo... để cung cấp cho luật sư.

Xem thêm : https://everest.org.vn/dich-vu-luat-su-bao-chua/

3- Tại sao việc mời luật sư trong 24 giờ đầu lại mang tính quyết định

Trong thời gian tạm giữ, người thân của bạn bị cách ly hoàn toàn với thế giới bên ngoài, không được gặp gỡ gia đình. Chủ thể duy nhất được pháp luật cho phép tiếp cận họ lúc này (ngoài cơ quan tiến hành tố tụng) chính là luật sư.

[Khủng hoảng tâm lý / Cách ly] ➔ [Luật sư tiếp cận] ➔ [Kiểm soát biên bản lời khai] ➔ [Định hướng giải pháp pháp lý]

• Giám sát tính hợp pháp: Luật sư sẽ có mặt trong các buổi hỏi cung đầu tiên, đảm bảo điều tra viên không sử dụng các biện pháp bức cung, nhục hình hay dụ cung.

• Định hướng tâm lý: Luật sư truyền đạt sự quan tâm của gia đình, giúp người bị tạm giữ vững tâm, không hoang mang mà đưa ra những lời khai bất lợi hoặc tự buộc tội mình.

• Kịp thời kiến nghị hủy bỏ biện pháp tạm giữ: Nếu luật sư chứng minh được việc tạm giữ không có căn cứ hoặc không cần thiết, luật sư sẽ gửi văn bản kiến nghị Viện kiểm sát không phê chuẩn lệnh tạm giam, từ đó người thân của bạn có cơ hội được trả tự do ngay sau khi hết hạn tạm giữ.

4- Những điều gia đình tuyệt đối không được làm 

Bên cạnh những việc cần làm, việc tránh các sai lầm dưới đây cũng quan trọng không kém để bảo vệ gia đình:

Xem thêm: https://everest.org.vn/vai-tro-cua-luat-su-bao-chua-va-tieu-chi-lua-chon-luat-su-gioi/

5- Kết luận

Khi biến cố hình sự ập đến, sự hoảng loạn của gia đình chính là kẻ thù lớn nhất của người bị tạm giữ. Hãy nhớ rằng, 24 giờ đầu tiên là thời điểm vàng để thiết lập lá chắn pháp lý vững chắc. Bằng việc xác thực thông tin rõ ràng, chuẩn bị nhu yếu phẩm đầy đủ và lập tức mời luật sư tham gia tố tụng, gia đình đang trao cho người thân của mình cơ hội lớn nhất để bảo vệ quyền tự do và công lý trước pháp luật.