Con không phụng dưỡng cha mẹ có được thừa kế?

Trong nhiều gia đình, vấn đề thừa kế luôn gắn liền với trách nhiệm chăm sóc, phụng dưỡng cha mẹ. Nhiều người cho rằng con cái không làm tròn bổn phận thì đương nhiên không được nhận di sản.

Tuy nhiên, pháp luật dân sự không áp dụng theo cảm tính mà có những quy định cụ thể về quyền hưởng di sản và các trường hợp bị tước quyền này.

Để hiểu rõ, cần xem xét cả hai yếu tố: quyền thừa kế theo hàng thừa kế và trường hợp bị truất quyền thừa kế.

1 - Con cái luôn thuộc hàng thừa kế thứ nhất

Theo Điều 651 Bộ luật Dân sự 2015, con đẻ, con nuôi hợp pháp của người chết thuộc hàng thừa kế thứ nhất, cùng với:

+ Vợ hoặc chồng

+ Cha mẹ của người chết

Điều đó có nghĩa là, việc con cái có phụng dưỡng cha mẹ hay không KHÔNG phải là tiêu chí để xác định quyền được hưởng thừa kế.

 Con vẫn được hưởng thừa kế theo pháp luật, trừ khi rơi vào trường hợp bị tước quyền thừa kế.

2 - Khi nào con cái không còn quyền hưởng thừa kế?

Con cái chỉ mất quyền thừa kế trong 2 nhóm trường hợp sau:

[a] Bị truất quyền thừa kế theo luật (Điều 621 BLDS 2015)

Pháp luật chỉ tước quyền thừa kế khi con cái có hành vi nghiêm trọng, như:

+ Ngược đãi, hành hạ, xâm phạm sức khỏe, tính mạng cha mẹ

+ Vi phạm nghiêm trọng nghĩa vụ nuôi dưỡng cha mẹ dẫn đến hậu quả lớn

+ Bị kết án về hành vi cố ý xâm phạm tính mạng cha mẹ

+ Lừa dối, cưỡng ép, ngăn cản cha mẹ lập di chúc

Trong đó, không nuôi dưỡng cha mẹ chỉ làm mất quyền thừa kế khi hành vi được đánh giá là nghiêm trọng, có bằng chứng rõ ràng.

Ví dụ: bỏ mặc cha mẹ trong tình trạng cần chăm sóc, gây thiệt hại nặng về sức khỏe hoặc tính mạng.

[b] Bị truất quyền thừa kế trong di chúc

Cha mẹ có quyền ghi trong di chúc rằng người con nào đó:

+ Không thực hiện nghĩa vụ chăm sóc

+ Có hành vi vô trách nhiệm

+ Không xứng đáng nhận di sản

 Sẽ bị truất quyền hưởng di sản.

Khi đã truất quyền hợp pháp trong di chúc, con cũng không được hưởng phần thừa kế đó.

Xem thêm : Dịch vụ pháp lý trong lĩnh vực đất đai, bất động sản của Công ty Luật TNHH Everest

3 - Không phụng dưỡng nhưng không nghiêm trọng

Nếu việc không chăm sóc cha mẹ chỉ ở mức độ:

+ Ít thăm hỏi

+ Không ở chung

+ Không hỗ trợ đầy đủ

+ Tình cảm lạnh nhạt

nhưng không gây hậu quả nghiêm trọng, không bị cha mẹ truất quyền,
 Con vẫn được hưởng thừa kế bình thường.

Pháp luật tách biệt trách nhiệm đạo đức và quyền tài sản: đạo đức được khuyến khích, nhưng quyền tài sản phải tuân theo luật.

4 - Cha mẹ có thể phân chia di sản theo ý muốn

Nếu cha mẹ không muốn để lại di sản cho người con không chăm sóc mình, họ có thể:

+ Lập di chúc, ghi rõ phần của từng người

+ Truất quyền thừa kế đối với người con vi phạm nghĩa vụ

+ Chỉ định người thừa kế khác (ví dụ: anh chị em khác, cháu, người thân thích…)

Điều này hợp pháp khi di chúc đáp ứng đủ điều kiện:

+ Có năng lực lập di chúc

+ Không bị ép buộc

+ Ghi rõ ràng đối tượng và phần tài sản

+ Được chứng thực nếu cần

Xem thêm : Dịch vụ pháp lý trong lĩnh vực đất đai, bất động sản của Công ty Luật TNHH Everest

5 - Một số tình huống thực tế thường gặp

(i) Tình huống 1:

Con cái không chăm sóc cha mẹ, nhưng khi cha mẹ mất không có di chúc thì vẫn được hưởng thừa kế theo hàng thừa kế thứ nhất.

(ii) Tình huống 2:

Con bỏ mặc cha mẹ nhiều năm, cha mẹ lập di chúc truất quyền thì không được hưởng thừa kế.

(iii) Tình huống 3:

Con có hành vi bạo hành cha mẹ thì sẽ bị tước quyền thừa kế theo luật, dù có hay không có di chúc.

6 - Khuyến nghị của Công ty Luật TNHH Everest

[a] Bài viết Con không phụng dưỡng cha mẹ có được thừa kế? được chuyên gia của Công ty Luật TNHH Everest thực hiện nhằm mục đích nghiên cứu khoa học hoặc phổ biến kiến thức pháp luật, hoàn toàn không nhằm mục đích thương mại.

[b] Bài viết Con không phụng dưỡng cha mẹ có được thừa kế? có sử dụng những kiến thức hoặc ý kiến của các chuyên gia được trích dẫn từ nguồn đáng tin cậy. Tại thời điểm trích dẫn những nội dung này, chúng tôi đồng ý với quan điểm của tác giả. Tuy nhiên, quý vị chỉ nên coi đây là những thông tin tham khảo, bởi nó có thể chỉ là quan điểm cá nhân người viết.

[c] Trường hợp cần giải đáp thắc mắc về vấn đề có liên quan, hoặc cần ý kiến pháp lý, hoặc thuê Luật sư tư vấn cho vụ việc cụ thể, Quý vị vui lòng liên hệ với Luật sư, chuyên gia của Công ty Luật TNHH Everest qua Tổng đài tư vấn pháp luật: (024) 66 527 527, E-mail: info@everest.org.vn