Quy định thu hồi đất phục vụ quốc phòng, an ninh

Theo Luật Đất đai, Nhà nước có quyền thu hồi đất trong trường hợp thật sự cần thiết để phục vụ mục đích quốc phòng, an ninh. Việc thu hồi đất phải căn cứ vào quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất đã được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt và bảo đảm đúng trình tự, thủ tục pháp luật.

1 - Thu hồi đất vì mục đích quốc phòng, an ninh là gì?

Theo Luật Đất đai 2013 và được tiếp tục hoàn thiện trong Luật Đất đai 2024, thu hồi đất vì mục đích quốc phòng, an ninh là việc Nhà nước quyết định thu lại quyền sử dụng đất của người đang sử dụng để phục vụ các nhu cầu thiết yếu liên quan đến bảo vệ Tổ quốc, giữ gìn trật tự, an toàn xã hội.

Đây là một trong những trường hợp thu hồi đất mang tính đặc thù, xuất phát từ lợi ích quốc gia, lợi ích công cộng nên được pháp luật cho phép thực hiện bắt buộc, nhưng phải bảo đảm đúng căn cứ và trình tự pháp luật.

2 - Các trường hợp thu hồi đất phục vụ quốc phòng, an ninh

Theo quy định pháp luật đất đai, Nhà nước thu hồi đất vì mục đích quốc phòng, an ninh trong các trường hợp sau:

- Xây dựng doanh trại, căn cứ quân sự, công trình phòng thủ quốc gia

- Xây dựng trụ sở làm việc của lực lượng vũ trang nhân dân

- Xây dựng công trình bảo vệ biên giới, hải đảo, vùng trời, vùng biển quốc gia

- Xây dựng cơ sở huấn luyện, thao trường, bãi tập

- Các công trình đặc biệt khác phục vụ quốc phòng, an ninh theo quyết định của cơ quan có thẩm quyền

Luật Đất đai 2024 nhấn mạnh nguyên tắc: chỉ thu hồi đất khi thật sự cần thiết, đúng mục đích và phù hợp với quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất đã được phê duyệt.

Căn cứ pháp lý để thu hồi đất

Việc thu hồi đất phục vụ quốc phòng, an ninh phải dựa trên các căn cứ pháp lý sau:

- Quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất cấp quốc gia, cấp tỉnh đã được phê duyệt

- Quyết định thu hồi đất của cơ quan Nhà nước có thẩm quyền

- Nhu cầu sử dụng đất thực tế cho quốc phòng, an ninh

Luật Đất đai 2024 bổ sung quy định tăng cường trách nhiệm giải trình của cơ quan thu hồi đất, nhằm hạn chế tình trạng lạm dụng thu hồi đất gây ảnh hưởng đến quyền lợi người dân.

Xem thêm:  Dịch vụ pháp lý trong lĩnh vực đất đai, bất động sản của Công ty Luật TNHH Everest

3 - Trình tự, thủ tục thu hồi đất

Theo quy định, trình tự thu hồi đất phục vụ quốc phòng, an ninh bao gồm các bước cơ bản:

+ Thông báo thu hồi đất đến người sử dụng đất

+ Khảo sát, đo đạc, kiểm đếm đất đai và tài sản gắn liền với đất

+ Lập, phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư

+ Tổ chức đối thoại với người có đất bị thu hồi (nếu có ý kiến)

+ Ban hành quyết định thu hồi đất và tổ chức thực hiện

Luật Đất đai 2024 yêu cầu quá trình này phải công khai, minh bạch, bảo đảm quyền được biết, được tham gia ý kiến của người bị thu hồi đất.

4 - Bồi thường, hỗ trợ khi thu hồi đất vì quốc phòng, an ninh

Người sử dụng đất khi bị thu hồi đất vì mục đích quốc phòng, an ninh sẽ được bồi thường nếu đáp ứng đủ điều kiện theo quy định. Nội dung bồi thường bao gồm:

- Bồi thường về đất theo giá đất do Nhà nước quyết định

- Bồi thường tài sản hợp pháp gắn liền với đất

- Hỗ trợ ổn định đời sống, sản xuất

- Bố trí tái định cư nếu phải di chuyển chỗ ở

Luật Đất đai 2024 tiếp tục hoàn thiện cơ chế xác định giá đất sát giá thị trường, góp phần bảo đảm quyền lợi chính đáng của người có đất bị thu hồi.

Xem thêm:  Dịch vụ pháp lý trong lĩnh vực đất đai, bất động sản của Công ty Luật TNHH Everest

5 - Quyền và nghĩa vụ của người bị thu hồi đất

Người có đất bị thu hồi có quyền:

- Được thông báo, giải thích rõ lý do thu hồi đất

- Được bồi thường, hỗ trợ theo đúng quy định

- Khiếu nại, tố cáo nếu cho rằng việc thu hồi đất trái pháp luật

Đồng thời, người sử dụng đất có nghĩa vụ chấp hành quyết định thu hồi đất hợp pháp của cơ quan Nhà nước có thẩm quyền.

Thu hồi đất phục vụ quốc phòng, an ninh là biện pháp cần thiết để bảo vệ lợi ích quốc gia. Tuy nhiên, pháp luật đất đai yêu cầu việc thu hồi phải đúng căn cứ, đúng trình tự và bảo đảm tối đa quyền, lợi ích hợp pháp của người sử dụng đất.

6 - Khuyến nghị của Công ty Luật TNHH Everest

[a] Bài viết Quy định thu hồi đất phục vụ quốc phòng, an ninh được chuyên gia của Công ty Luật TNHH Everest thực hiện nhằm mục đích nghiên cứu khoa học hoặc phổ biến kiến thức pháp luật, hoàn toàn không nhằm mục đích thương mại.

[b] Bài viết Quy định thu hồi đất phục vụ quốc phòng, an ninh có sử dụng những kiến thức hoặc ý kiến của các chuyên gia được trích dẫn từ nguồn đáng tin cậy. Tại thời điểm trích dẫn những nội dung này, chúng tôi đồng ý với quan điểm của tác giả. Tuy nhiên, quý vị chỉ nên coi đây là những thông tin tham khảo, bởi nó có thể chỉ là quan điểm cá nhân người viết.

[c] Trường hợp cần giải đáp thắc mắc về vấn đề có liên quan, hoặc cần ý kiến pháp lý, hoặc thuê Luật sư tư vấn cho vụ việc cụ thể, Quý vị vui lòng liên hệ với Luật sư, chuyên gia của Công ty Luật TNHH Everest qua Tổng đài tư vấn pháp luật: (024) 66 527 527, E-mail: info@everest.org.vn