Quyền thừa kế của con nuôi và con đẻ quy định như thế nào ?

Trong quan hệ gia đình, pháp luật Việt Nam khẳng định sự bình đẳng giữa con nuôi hợp pháp và con đẻ trong nhiều quyền và nghĩa vụ, trong đó có quyền thừa kế.

Điều này giúp đảm bảo sự công bằng, không phân biệt nguồn gốc sinh học mà đặt trọng tâm vào quan hệ nuôi dưỡng, chăm sóc, gắn bó.

1 - Cơ sở pháp lý về quyền thừa kế của con nuôi

Quyền thừa kế của con nuôi được quy định trong:

- Bộ luật Dân sự 2015 – quy định về người thừa kế theo pháp luật

- Luật Nuôi con nuôi 2010 – quy định về quan hệ giữa cha mẹ nuôi và con nuôi

- Các văn bản hướng dẫn liên quan

Theo luật, con nuôi hợp pháp là người được nhận nuôi theo đúng trình tự, thủ tục tại cơ quan nhà nước có thẩm quyền. Khi đó, mối quan hệ giữa con nuôi và cha mẹ nuôi có giá trị như quan hệ huyết thống.

2 - Con nuôi có quyền thừa kế như con đẻ

[a]  Con nuôi thuộc hàng thừa kế thứ nhất

Theo Điều 651 Bộ luật Dân sự 2015, con nuôi hợp pháp thuộc hàng thừa kế thứ nhất, giống như:

+ Con đẻ

+ Vợ/chồng

+ Cha mẹ ruột hoặc nuôi

 Nghĩa là khi cha mẹ nuôi mất, con nuôi được hưởng di sản ngang với con đẻ, theo tỷ lệ bằng nhau (trừ khi có di chúc quy định khác).

[b] Hai chiều thừa kế

Pháp luật công nhận quyền thừa kế hai chiều:

+ Con nuôi được hưởng di sản của cha mẹ nuôi

+ Cha mẹ nuôi được hưởng di sản của con nuôi

Điều này khẳng định mối quan hệ gia đình đặc trưng không phụ thuộc huyết thống.

Xem thêm : Dịch vụ pháp lý trong lĩnh vực đất đai, bất động sản của Công ty Luật TNHH Everest

3 - Con nuôi có được thừa kế từ cha mẹ đẻ không?

Pháp luật quy định:

Quan hệ giữa con nuôi và cha mẹ đẻ chấm dứt từ thời điểm việc nuôi con được đăng ký hợp pháp, trừ trường hợp cha mẹ đẻ và cha mẹ nuôi có thỏa thuận khác hoặc pháp luật quy định khác.

 Trong đa số trường hợp, con nuôi sẽ không được thừa kế tài sản của cha mẹ đẻ vì mối quan hệ pháp lý đã chấm dứt.

Tuy nhiên, nếu:

+ Việc nhận nuôi không hợp pháp

+ Hoặc có thỏa thuận giữ mối quan hệ với cha mẹ đẻ

 Con nuôi có thể có quyền hưởng di sản.

4 - Khi nào con nuôi không được hưởng thừa kế?

Các trường hợp phổ biến:

(i) Con nuôi không được nhận nuôi hợp pháp
- Việc nhận nuôi chỉ diễn ra miệng, không đăng ký.

(ii) Bị truất quyền thừa kế theo Điều 621 BLDS 2015 do hành vi nghiêm trọng như:
- Ngược đãi, xúc phạm cha mẹ nuôi
-  Vi phạm pháp luật nghiêm trọng

(iii) Không còn quan hệ pháp lý với cha mẹ đẻ (đã nhận nuôi hợp pháp)
 Không được thừa kế từ cha mẹ đẻ (trừ trường hợp ngoại lệ nêu trên).

Xem thêm : Dịch vụ pháp lý trong lĩnh vực đất đai, bất động sản của Công ty Luật TNHH Everest

5 - Trường hợp vừa có con đẻ, vừa có con nuôi thì chia thừa kế ra sao?

Nếu cha mẹ nuôi mất không để lại di chúc:

+ Con đẻ và con nuôi được chia đều

+ Không phân biệt huyết thống hay nhận nuôi

Ví dụ:
Cha mẹ có 1 con đẻ, 1 con nuôi và để lại 1 tỷ → mỗi người được chia 500 triệu.

Nếu có di chúc, việc chia sẽ theo ý chí người để lại di sản.

6 - Thủ tục để con nuôi nhận thừa kế

Trường hợp thừa kế theo pháp luật, con nuôi cần:

+ Giấy khai sinh hoặc CCCD

+ Quyết định công nhận nuôi con nuôi

+ Giấy chứng tử của người để lại di sản

+ Hồ sơ chứng minh tài sản (sổ đỏ, giấy tờ tài sản…)

Hồ sơ nộp tại văn phòng công chứng để tiến hành khai nhận hoặc phân chia di sản.

Tóm lại : Pháp luật Việt Nam khẳng định con nuôi hợp pháp và con đẻ có quyền thừa kế bình đẳng, được hưởng di sản từ cha mẹ nuôi và ngược lại.

Chỉ khi việc nhận nuôi không hợp pháp hoặc có căn cứ pháp lý đặc biệt thì con nuôi mới mất quyền thừa kế. Quy định này thể hiện sự tôn trọng mối quan hệ nuôi dưỡng, tình cảm và trách nhiệm gia đình.

Xem thêm : Dịch vụ pháp lý trong lĩnh vực đất đai, bất động sản của Công ty Luật TNHH Everest

7- Khuyến nghị của Công ty Luật TNHH Everest

[a] Bài viết Quyền thừa kế của con nuôi và con đẻ quy định như thế nào? được chuyên gia của Công ty Luật TNHH Everest thực hiện nhằm mục đích nghiên cứu khoa học hoặc phổ biến kiến thức pháp luật, hoàn toàn không nhằm mục đích thương mại.

[b] Bài viết Quyền thừa kế của con nuôi và con đẻ quy định như thế nào? có sử dụng những kiến thức hoặc ý kiến của các chuyên gia được trích dẫn từ nguồn đáng tin cậy. Tại thời điểm trích dẫn những nội dung này, chúng tôi đồng ý với quan điểm của tác giả. Tuy nhiên, quý vị chỉ nên coi đây là những thông tin tham khảo, bởi nó có thể chỉ là quan điểm cá nhân người viết.

[c] Trường hợp cần giải đáp thắc mắc về vấn đề có liên quan, hoặc cần ý kiến pháp lý, hoặc thuê Luật sư tư vấn cho vụ việc cụ thể, Quý vị vui lòng liên hệ với Luật sư, chuyên gia của Công ty Luật TNHH Everest qua Tổng đài tư vấn pháp luật: (024) 66 527 527, E-mail: info@everest.org.vn