Tội công bố thông tin sai lệch: Khi nào cần luật sư?

1- Quy định của pháp luật về tội cố ý công bố thông tin sai lệch

Khi Ủy ban Chứng khoán Nhà nước thanh tra, kiểm tra hoặc khi Cơ quan Cảnh sát điều tra tống đạt lệnh làm việc, niêm phong hệ thống dữ liệu, ban lãnh đạo doanh nghiệp (Hội đồng quản trị, Ban Giám đốc, Kế toán trưởng) thường rơi vào trạng thái khủng hoảng tâm lý nghiêm trọng. Việc tự mình đi giải trình mà không hiểu rõ ranh giới giữa sai sót nghiệp vụ kế toán và tội phạm hình sự có thể dẫn đến những hậu quả khôn lường. Lúc này, sự can thiệp của một Luật sư bào chữa chuyên trách hình sự - chứng khoán - doanh nghiệp là giải pháp tối ưu để bảo vệ quyền tự do và giảm thiểu rủi ro pháp lý.

- Cấu thành tội cố ý công bố thông tin sai lệch 

Theo quy định tại Điều 209 Bộ luật Hình sự Việt Nam 2015, sửa đổi bổ sung 2017, tội danh này cấu thành khi người nào có nghĩa vụ công bố thông tin trong hoạt động chứng khoán nhưng lại cố ý công bố thông tin sai lệch hoặc che giấu thông tin gây hậu quả nghiêm trọng.

Các dấu hiệu pháp lý để xác định hành vi phạm tội bao gồm:

Chủ thể đặc biệt: Là người có trách nhiệm, nghĩa vụ phải công bố thông tin theo luật định (như người đại diện theo pháp luật của công ty đại chúng, công ty phát hành, công ty chứng khoán, công ty quản lý quỹ, hoặc người được ủy quyền công bố thông tin).

Về hành vi: Cố ý đưa ra các số liệu, tài liệu, báo cáo tài chính sai sự thật (thổi phồng lợi nhuận, giấu nợ, tạo doanh thu ảo...) hoặc chủ động giấu diếm các thông tin bất lợi bắt buộc phải công bố (bị khởi kiện, mất khả năng thanh toán, thay đổi nhân sự chủ chốt...).

Về lỗi: Người phạm tội thực hiện hành vi với lỗi cố ý (biết rõ thông tin đó là sai hoặc phải công bố nhưng vẫn làm/giấu nhằm mục đích giữ giá cổ phiếu, phát hành thành công trái phiếu, cổ phiếu hoặc trục lợi cá nhân).

Điểm kích hoạt hình sự (Ngưỡng định tội): Hành vi sẽ bị xử lý hình sự nếu đạt tới một trong các ngưỡng sau:

(i) Gây thiệt hại cho nhà đầu tư từ 1.000.000.000 đồng trở lên.

(ii) Thu lợi bất chính từ 500.000.000 đồng trở lên.

(iii) Đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi này hoặc đã bị kết án về tội này, chưa được xóa án tích mà nay lại vi phạm.

- Các khung hình phạt đối với tội cố ý công bố thông tin sai lệch 

Hậu quả pháp lý của tội danh này rất nặng nề, trực tiếp tước bỏ quyền tự do của cá nhân và đánh sập uy tín, khả năng huy động vốn của Pháp nhân thương mại (Doanh nghiệp):

- Khung hình phạt áp dụng đối với cá nhân phạm tội:

Khung 1 (Khoản 1): Phạt tiền từ 100.000.000 đồng đến 500.000.000 đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến 02 năm hoặc phạt tù từ 03 tháng đến 02 năm đối với trường hợp gây thiệt hại từ 1.000.000.000 đồng đến dưới 3.000.000.000 đồng hoặc thu lợi bất chính từ 500.000.000 đồng đến dưới 1.000.000.000 đồng.

Khung 2 (Khoản 2): Phạt tiền từ 500.000.000 đồng đến 2.000.000.000 đồng hoặc phạt tù từ 01 năm đến 05 năm nếu thuộc một trong các tình tiết tăng nặng: Có tổ chức; Thu lợi bất chính 1.000.000.000 đồng trở lên; Gây thiệt hại cho nhà đầu tư 3.000.000.000 đồng trở lên; Tái phạm nguy hiểm.

Hình phạt bổ sung: Người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 200.000.000 đồng, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm.

- Khung hình phạt áp dụng đối với pháp nhân thương mại (Doanh nghiệp):

Vi phạm thông thường (tương ứng Khoản 1): Phạt tiền từ 500.000.000 đồng đến 2.000.000.000 đồng.

Vi phạm có tình tiết tăng nặng (tương ứng Khoản 2): Phạt tiền từ 2.000.000.000 đồng đến 5.000.000.000 đồng hoặc đình chỉ hoạt động có thời hạn từ 06 tháng đến 01 năm.

Hình phạt bổ sung cho doanh nghiệp: Cấm kinh doanh, cấm hoạt động trong một số lĩnh vực nhất định hoặc cấm huy động vốn từ 01 năm đến 03 năm.

Xem thêm: Dịch vụ luật sư bào chữa trong vụ án hình sự của công ty Luật TNHH Everest

2- Vai trò của luật sư bào chữa trong vụ án hình sự cố ý công bố thông tin sai lệch 

- Vai trò của luật sư bào chữa ngay từ giai đoạn điều tra

Đặc thù của các vụ án chứng khoán là khối lượng tài liệu, hồ sơ kỹ thuật cực kỳ đồ sộ bao gồm hệ thống dữ liệu giao dịch, báo cáo kiểm toán, nghị quyết đại hội đồng cổ đông... Khi xảy ra biến động lớn trên thị trường hoặc có đơn thư tố cáo, cơ quan điều tra (Cảnh sát kinh tế) sẽ vào cuộc bóc tách toàn bộ dòng tiền và quy trình công bố thông tin. Trong trạng thái hoảng loạn, lãnh đạo doanh nghiệp rất dễ đưa ra những lời khai mâu thuẫn, vô tình thừa nhận mục đích trục lợi cá nhân, chuyển đổi hành vi từ "thiếu sót hành chính" sang "cố ý phạm tội".

Việc mời Luật sư bào chữa tham gia sớm mang lại các giá trị cốt lõi:

Rà soát dữ liệu và phân tách hành vi: Luật sư sẽ phối hợp với các chuyên gia tài chính, kiểm toán viên độc lập để kiểm tra lại quy trình công bố thông tin, bóc tách xem số liệu sai lệch do lỗi kỹ thuật tính toán, do sự khác biệt giữa các chuẩn mực kế toán (VAS và IFRS) hay thực sự có sự gian lận cố ý.

Giám sát quy trình xác định thiệt hại: Thiệt hại của nhà đầu tư và số tiền thu lợi bất chính trên thị trường chứng khoán là bài toán cực kỳ phức tạp. Luật sư sẽ giám sát chặt chẽ phương pháp tính toán của cơ quan định giá/giám định để đảm bảo số liệu đưa vào hồ sơ vụ án không bị thổi phồng, ép khung.

Bảo vệ quyền lợi tại cơ quan điều tra: Hỗ trợ chuẩn bị các nội dung giải trình, tham gia trực tiếp các buổi lấy lời khai để bảo đảm tính khách quan, chống việc áp đặt ý chí hoặc bức cung.

- Vai trò của luật sư trong giai đoạn tranh tụng tại tòa án 

Khi vụ án chuyển sang giai đoạn truy tố và xét xử, Luật sư tranh tụng là chốt chặn pháp lý vững chắc nhất để bảo vệ bị cáo trước các cáo buộc áp đặt từ Viện kiểm sát:

Phản bác các luận điểm buộc tội thiếu căn cứ: Đánh giá tính hợp pháp và logic của kết luận giám định tư pháp về chứng khoán; chứng minh hành vi công bố thông tin sai lệch không phải là nguyên nhân duy nhất hoặc trực tiếp dẫn đến thiệt hại của nhà đầu tư (vì thị trường có thể sụt giảm do các yếu tố vĩ mô, chu kỳ kinh tế, tin đồn thất thiệt khác).

Phân hóa trách nhiệm và vai trò: Làm rõ sơ đồ vận hành của doanh nghiệp để chứng minh bị cáo chỉ thực hiện theo chức trách chuyên môn, không được chia sẻ lợi ích, không có động cơ thao túng, nhằm đưa mức án về khung thấp nhất.

Thúc đẩy các tình tiết giảm nhẹ: Hướng dẫn doanh nghiệp và gia đình chủ động khắc phục hậu quả, thỏa thuận bồi thường cho các nhà đầu tư bị ảnh hưởng, nộp lại số tiền thu lợi (nếu có). Đây là chìa khóa vàng để xin Tòa án áp dụng chính sách hình phạt tiền thay cho phạt tù, hoặc xin hưởng án treo cho các lãnh đạo doanh nghiệp có nhiều đóng góp cho kinh tế địa phương.

- Dịch vụ luật sư bào chữa tội cố ý công bố thông tin sai lệch 

Nếu doanh nghiệp đại chúng, tổ chức phát hành của bạn đang bị Ủy ban Chứng khoán Nhà nước thanh tra chuyên sâu, có đơn thư khiếu nại từ nhóm cổ đông lớn hoặc cá nhân bạn đã nhận quyết định khởi tố, hãy liên hệ ngay với chúng tôi. Trên thị trường tài chính, thời gian chính là công cụ bảo vệ dòng tiền, uy tín thương hiệu và tự do cá nhân của bạn.

Chúng tôi cung cấp gói dịch vụ pháp lý toàn diện:

(i) Tiếp nhận thông tin, rà soát hồ sơ công bố thông tin và đưa ra giải pháp ứng phó khẩn cấp với cơ quan chức năng trong vòng 24 giờ.

(ii) Cử Luật sư trực tiếp đồng hành cùng khách hàng trong các buổi làm việc, lấy lời khai tại Cơ quan Điều tra và Viện kiểm sát.

(iii) Xây dựng hệ thống luận cứ và phương án tranh tụng sắc bén, bảo vệ tối đa lợi ích hợp pháp của cá nhân và pháp nhân tại phiên Tòa.

(iv) Hỗ trợ hoàn thiện các thủ tục cam kết khắc phục, sửa đổi thông tin để tối ưu hóa khả năng được hưởng chính sách khoan hồng của pháp luật.

Đừng để một sai sót thông tin tước đi quyền tự do và hủy hoại toàn bộ sự nghiệp kinh doanh của bạn.

Xem thêm: Dịch vụ pháp chế doanh nghiệp (luật sư doanh nghiệp) thuê ngoài của công ty Luật TNHH Everest

Lưu ý: Bài viết chỉ mang tính tham khảo, không phải văn bản tư vấn pháp lý chính thức. Quý Vị nếu có vướng mắc có liên quan, có thể liên hệ với các luật sư giàu kinh nghiệm của Công ty Luật TNHH Everest để được hỗ trợ. Hotline: (024) 66.527.527, Email: info@everest.org.vn hoặc Trực tiếp tại các văn phòng của Công ty Luật TNHH Everest.