Vi phạm bản quyền công ty: Quy định và vai trò luật sư

1- Quy định của pháp luật về hành vi sao chép, vi phạm bản quyền của công ty 

Chất xám, phần mềm, thiết kế hay nội dung truyền thông là những tài sản vô hình mang lại giá trị thương mại khổng lồ. Việc đối thủ sao chép, "xào nấu" hoặc sử dụng trái phép các tài sản này không chỉ gây thiệt hại về doanh thu mà còn làm suy giảm uy tín thương hiệu.

- Các luật liên quan

Luật sở hữu trí tuệ 2005 (sửa đổi, bổ sung 2009, 2019, 2022): Điều 28 quy định rõ các hành vi xâm phạm quyền tác giả, bao gồm: sao chép tác phẩm mà không được phép của chủ sở hữu; làm tác phẩm phái sinh (chỉnh sửa, xào nấu) trái phép; phân phối, truyền đạt tác phẩm đến công chúng qua mạng truyền thông mà không trả phí bản quyền. Doanh nghiệp bị vi phạm có quyền yêu cầu cơ quan nhà nước xử phạt hành chính hoặc khởi kiện ra tòa án buộc bên vi phạm phải chấm dứt hành vi, xin lỗi công khai và bồi thường thiệt hại vật chất lẫn tinh thần.

Bộ luật dân sự 2015: Khẳng định quyền yêu cầu bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng đối với các hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ. Thiệt hại được tính dựa trên tổn thất thực tế, lợi nhuận bị sụt giảm và chi phí hợp lý để ngăn chặn hành vi vi phạm (bao gồm cả chi phí thuê luật sư).

- Cấu thành tội xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan

Nếu hành vi sao chép được thực hiện ở quy mô thương mại, thu lợi bất chính lớn, sự việc sẽ vượt quá ranh giới dân sự và cấu thành tội xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan (Điều 225 bộ luật hình sự 2015, sửa đổi, bổ sung 2017).

Mặt khách quan: Thực hiện hành vi sao chép tác phẩm, bản ghi âm, ghi hình hoặc phân phối các bản sao này đến công chúng mà không được phép của chủ thể quyền tác giả.

Mặt chủ quan: Lỗi cố ý trực tiếp (biết rõ đây là tài sản trí tuệ của công ty khác nhưng vẫn cố tình sao chép để kiếm lời).

Chủ thể và khách thể: Tội phạm này áp dụng cho cả cá nhân và pháp nhân thương mại (công ty vi phạm). Hành vi xâm phạm trực tiếp đến trật tự quản lý kinh tế của nhà nước trong lĩnh vực sở hữu trí tuệ và quyền tài sản hợp pháp của doanh nghiệp.

- Khung hình phạt áp dụng

(Điều 225 bộ luật hình sự 2015, sửa đổi bổ sung 2017)

Đối với cá nhân:

(i) Khung 1: Phạt tiền từ 50.000.000 đồng đến 300.000.000 đồng hoặc phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm (nếu thu lợi bất chính từ 50 đến dưới 300 triệu đồng hoặc gây thiệt hại từ 100 đến dưới 500 triệu đồng).

(ii) Khung 2: Phạt tiền từ 300.000.000 đồng đến 1.000.000.000 đồng hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm (nếu phạm tội có tổ chức, thu lợi bất chính/gây thiệt hại quy mô lớn hơn hoặc tái phạm nguy hiểm).

Đối với pháp nhân thương mại (Công ty vi phạm): Phạt tiền từ 300.000.000 đồng lên đến 3.000.000.000 đồng, đình chỉ hoạt động từ 06 tháng đến 02 năm, hoặc có thể bị cấm kinh doanh, cấm huy động vốn.

Xem thêm: Dịch vụ luật sư bào chữa trong vụ án hình sự của Công ty Luật TNHH Everest

2- Vai trò của luật sư trong vụ án vi phạm bản quyền

Doanh nghiệp cần tìm đến luật sư ngay khi phát hiện thiết kế, phần mềm, bộ nhận diện thương hiệu hay nội dung số của mình bị đối thủ sao chép, sử dụng lậu. Trong mảng sở hữu trí tuệ, việc thu thập chứng cứ cần sự chớp nhoáng và đúng chuẩn mực pháp lý trước khi bên vi phạm kịp xóa dấu vết.

- Bảo vệ cho doanh nghiệp (Chủ sở hữu bị vi phạm)

Luật sư sẽ là "tấm khiên và mũi giáo" đồng hành cùng doanh nghiệp để bảo vệ tài sản vô hình:

(i) Giai đoạn xác minh và cảnh cáo: Luật sư phối hợp với thừa phát lại lập vi bằng ngay lập tức các website, bài viết, mã nguồn vi phạm; đồng thời xin ý kiến giám định sở hữu trí tuệ từ viện khoa học sở hữu trí tuệ. Sau khi có chứng cứ vững chắc, luật sư sẽ gửi thư cảnh cáo yêu cầu đối thủ gỡ bỏ sản phẩm, bồi thường thiệt hại.

(ii) Giai đoạn xử lý hành chính/Dân sự: Kiến nghị thanh tra khoa học & công nghệ hoặc quản lý thị trường tịch thu hàng giả, sản phẩm sao chép. Nếu khởi kiện ra tòa, luật sư sẽ yêu cầu tòa án áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời (đóng băng website vi phạm, cấm phân phối sản phẩm) và chứng minh thiệt hại để đòi bồi thường tối đa.

(iii) Giai đoạn tố giác Hình sự: Nếu công ty đối thủ sao chép mã nguồn, phần mềm để kinh doanh thu lợi hàng tỷ đồng, luật sư sẽ hoàn thiện hồ sơ tố giác tội phạm gửi cơ quan điều tra để xử lý hình sự đối tượng cầm đầu và pháp nhân vi phạm.

- Bảo vệ cho Cá nhân/Doanh nghiệp (Bên bị cáo buộc vi phạm)

Khi bất ngờ bị đối thủ kiện hoặc bị cơ quan chức năng kiểm tra vì cáo buộc "ăn cắp bản quyền", luật sư sẽ phân tích kỹ thuật và pháp lý để gỡ rối:

(i) Bác bỏ yếu tố xâm phạm: Phân tích, so sánh để chứng minh sản phẩm của thân chủ là sự sáng tạo độc lập, hoặc các điểm tương đồng chỉ là ý tưởng chung không được pháp luật bảo hộ, hoặc thuộc trường hợp sử dụng hợp lý theo quy định.

(ii) Vô hiệu hóa quyền của nguyên đơn: Luật sư có thể thu thập chứng cứ chứng minh nguyên đơn thực chất không phải là tác giả gốc, hoặc văn bằng bảo hộ của họ được cấp sai quy định, từ đó yêu cầu cục sở hữu trí tuệ hủy bỏ văn bằng của đối thủ.

(iii) Đàm phán giảm nhẹ: Nếu thực sự có lỗi do vô ý (nhân viên tải nhầm hình ảnh, template trên mạng), luật sư sẽ đại diện đàm phán thương lượng mức bồi thường dân sự hợp lý nhất, ngăn chặn nguy cơ sự việc bị đẩy lên thành án hình sự.

- Dịch vụ pháp lý chuyên sâu tại Công ty Luật TNHH Everest

Với kinh nghiệm giải quyết các vụ án tranh chấp bản quyền phức tạp từ phần mềm công nghệ đến tác phẩm truyền thông, Công ty Luật TNHH Everest cung cấp giải pháp toàn diện:

(i) Tư vấn xác lập và bảo vệ quyền: Hỗ trợ đăng ký bản quyền tác giả, nhãn hiệu, kiểu dáng công nghiệp; thiết kế quy trình bảo mật và kiểm soát luồng dữ liệu nội bộ để chống rò rỉ chất xám.

(ii) Đại diện giải quyết tranh chấp: Cử luật sư đại diện trực tiếp làm việc với bên vi phạm, làm việc với các nền tảng (Facebook, Google, Apple Store) để gỡ bỏ nội dung sao chép, hoặc trực tiếp khởi kiện tại tòa án.

(iii) Luật sư tham gia tố tụng hình sự: Trực tiếp tham gia bảo vệ quyền lợi cho doanh nghiệp bị hại, hoặc bào chữa gỡ tội cho pháp nhân/cá nhân bị cáo buộc vi phạm quyền sở hữu trí tuệ xuyên suốt quá trình điều tra, truy tố, xét xử.

Xem thêm: Dịch vụ luật sư riêng của Công ty Luật TNHH Everest

Lưu ý: Bài viết chỉ mang tính tham khảo, không phải văn bản tư vấn pháp lý chính thức. Quý Vị nếu có vướng mắc có liên quan, có thể liên hệ với các luật sư giàu kinh nghiệm của Công ty Luật TNHH Everest để được hỗ trợ. Hotline: (024) 66.527.527, Email: info@everest.org.vn hoặc Trực tiếp tại các văn phòng của Công ty Luật TNHH Everest.