Tags: Nhà nước pháp quyền

Những nhiệm vụ và giải pháp cốt lõi nhằm xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền giai đoạn mới của Đảng cộng sản Việt Nam gồm 10 mục theo bài viết dưới đây.

Thuật ngữ "Nhà nước pháp quyền" lần đầu tiên được sử dụng tại Hội nghị đại biểu toàn quốc giữa nhiệm kỳ khóa VII (1994). Cho đến nay, đã có nhiều tài liệu, bài viết về nhà nước pháp quyền.

Để xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam, trong giai đoạn hiện nay, cần phải tiếp tục đổi mới toàn diện đất nước theo hướng phát triển bền vững, mở rộng dân chủ, tạo lập nền tảng kinh tế - xã hội vững chắc cho sự tồn tại của Nhà nước pháp quyền.

Trong Nhà nước pháp quyền, các quy định trong hệ thống pháp luật được xây dựng trên cơ sở đảm bảo sự hài hoà giữa lợi ích cá nhân, nhóm xã hội với lợi ích chung của toàn xã hội. Hoạt động áp dụng pháp luật cũng được tiến hành trên cơ sở và theo nguyên tắc bảo vệ công lý, bảo đảm, bảo vệ các quyền con người, tự do cá nhân, bảo đảm công bằng, bình đẳng trong xã hội.

Từ cuối thế kỷ XIX, tư tưởng nhà nước pháp quyền từng được hiện thực hoá. Nhà nước pháp quyền trở thành một mẫu hình nhà nước lý tưởng, một xu thế tất yếu cần hướng tới của tất cả các nhà nước dân chủ trên thế giới.

Nếu coi hiến pháp là những quy định mang tính nguyên tắc về tổ chức quyền lực nhà nước thì rõ ràng hiến pháp đã có từ thời xa xưa và có thể coi đó là hiến pháp tập quán (Constitution coutumiere). Các nguyên tắc truyền ngôi vua như “trọng nam, trọng trưởng, lãnh thể bất khả phân ” là các nguyên tắc quan trọng trong thiết lập ngai vàng đã có từ thời xa xưa khi chế độ quân chủ chuyên chế được hình thành.