Hình sự

Nội dung dưới đây sẽ phân tích sâu sắc vai trò của CTTP trong việc xác định TNHS, định tội danh và khung hình phạt theo quy định của BLHS Việt Nam.

Bộ luật Hình sự 2015 quy định tử hình là hình phạt cao nhất, áp dụng cho tội rất nghiêm trọng. Tuy nhiên, không áp dụng tử hình với người dưới 18 tuổi, phụ nữ có thai, nuôi con nhỏ dưới 3 tuổi, và người trên 75 tuổi. Thi hành án bằng tiêm thuốc độc; người bị tử hình có quyền xin ân giảm thành tù chung thân.

CTTP được trình bày trên là CTTP cơ bản. Tuy nhiên, khái niệm CTTP cơ bản thường chỉ được sử dụng khi cần phân biệt với các CTTP khác còn trong trường hợp bình thường, khái niệm CTTP luôn được sử dụng với nghĩa là CTTP cơ bản. Như vậy, phân loại CTTP được hiểu có thể là phân loại CTTP thành CTTP cơ bản và các CTTP khác. Cách phân loại thứ hai là phân loại các CTTP cơ bản.

Mỗi trường hợp phạm tội cụ thể của tội phạm nhất định như tội giết người, tội cướp tài sản đều có những nội dung biểu hiện riêng biệt ở cả bốn yếu tố. Tuy khác nhau như vậy nhưng tất cả các trường hợp phạm tội của tội phạm nhất định đều có những nội dung biểu hiện giống nhau ở cả bốn yếu tố. Những biểu hiện giống nhau đó được coi là những dấu hiệu chung có tính đặc trưng của tội phạm nhất định. Khi quy định tội phạm trong luật, nhà làm luật phải sử dụng các dấu hiệu này để mô tả tội phạm. Trong khoa học luật hình sự, sự mô tả này được gọi là CTТР.

Nghiên cứu về mặt cấu trúc, tội phạm có đặc điểm chung là đều được hợp thành bởi những yếu tố nhất định, tồn tại không tách rời nhau nhưng có thể cho phép nghiên cứu độc lập với nhau. Những yếu tố đó, theo khoa học luật hình sự Việt Nam là chủ thể của tội phạm, mặt khách quan của tội phạm, mặt chủ quan của tội phạm và khách thể của tội phạm. Như vậy, tội phạm được hợp thành bởi 4 yếu tố.

Tội phạm, xét về bản chất pháp lý, cũng là loại vi phạm pháp luật. Do vậy, giữa tội phạm và các vi phạm pháp luật khác, trước hết là vi phạm hành chính và vi phạm kỷ luật, có những điểm gần giống nhau. Vấn đề đặt ra là cần phải phân biệt và xác định ranh giới giữa tội phạm và các vi phạm pháp luật khác. Việc phân biệt này không chỉ có ý nghĩa trong khi áp dụng luật mà có ý nghĩa ngay cả khi xây dựng và giải thích luật. Nhận thức đầy đủ về tội phạm cũng như về ranh giới giữa tội phạm với các vi phạm pháp luật khác là cơ sở cần thiết cho việc xây dựng, giải thích và áp dụng luật hình sự.

Theo Bộ luật hình sự Việt Nam 2015, hình phạt tù gồm tù có thời hạn tối thiểu 3 tháng mức tối đa là 20 năm, tùy theo mức độ nghiêm trọng của tội phạm. Và tù chung thân là giam giữ suốt đời, tuy nhiên phạm nhân có thể được xét giảm án sau khi thi hành án được 20 năm nếu cải tạo tốt, chuyển sang hình phạt 30 năm tù giam.