Giới thiệu về công việc luật sư nội bộ

19/03/2024
Luật sư Phạm Ngọc Minh
Luật sư Phạm Ngọc Minh
"Luật sư nội bộ (in-house lawyer hay in-house counsel) chính xác là gì?” Họ có phải là luật sư không hay họ chỉ đơn thuần là nhân viên của công ty? Chức năng của họ trong cơ cấu công ty là gì và họ có nghĩa vụ trung thành với ai? Bài viết này sẽ trả lời những câu hỏi nêu trên, đồng thời giải quyết những quan niệm và nhận thức sai lầm phổ biến về danh tính của luật sư nội bộ và vai trò của họ trong một công ty.

1- Khái lược về luật sư nội bộ

Nói một cách đơn giản, luật sư nội bộ hay thường được gọi là cố vấn pháp lý nội bộ (in-house counsel) là nhân viên làm luật sư cho công ty. Luật sư nội bộ, cũng như các nhân viên khác, chủ yếu để đáp ứng các nhu cầu nội bộ của công ty. Luật sư nội bộ đồng thời hoạt động với tư cách là một luật sư chuyên nghiệp và do đó phải tuân theo các quy tắc và quy định điều chỉnh việc hành nghề luật.

Trong một công ty, Bộ phận pháp lý hay còn gọi Bộ phận pháp chế (Legal department), thì luật sư  nội bộ thuộc một trong hai nhóm: (i) Luật sư cấp cao (senior counsel) bao gồm Tổng cố vấn (General counsel, GC) và các Giám đốc pháp lý hay Giám đốc pháp chế (Chief legal officer), và: (ii) Luật sư nhân viên (staff attorneys).

Bộ phận pháp chế được lãnh đạo bởi Tổng cố vấn hay Giám đốc pháp lý của công ty. Tổng cố vấn thường tư vấn cho Hội đồng quản trị và các lãnh đạo của công ty trong mọi thủ tục pháp lý. Tổng cố vấn thường báo cáo trực tiếp với Giám đốc điều hành (Chief Executive Officer, CEO) và được coi là thành phần thiết yếu của đội ngũ quản lý.

Các luật sư cấp cao chịu trách nhiệm giám sát các luật sư cấp thấp hơn, tư vấn cho công ty trong một lĩnh vực luật cụ thể hoặc hỗ trợ Tổng cố vấn phối hợp với luật sư bên ngoài về các vấn đề kiện tụng.

Các luật sư nhân viên, tương tự như các cộng sự cấp dưới tại các công ty luật, thường được giao các nhiệm vụ định hướng nghiên cứu hoặc được yêu cầu hỗ trợ cho các luật sư cấp cao. Ngoại trừ Tổng cố vấn, luật sư nội bộ được gọi là cố vấn pháp lý của công ty. 

Tuy nhiên, không chỉ là chức danh chung này, luật sư nội bộ không chỉ là cố vấn pháp lý cho một công ty hoặc tổ chức; luật sư nội bộ ảnh hưởng đến toàn bộ các quyết định của cơ quan đó. Mặc dù luật sư thường đầu tư nhiều hơn vào tính pháp lý của quá trình ra quyết định so với ý nghĩa thực chất của chiến lược kinh doanh của công ty, nhưng kiến thức về chiến lược kinh doanh của công ty là điều cần thiết để luật sư bảo vệ hiệu quả lợi ích hợp pháp của công ty.

Xem thêm: Lý do bạn nên trở thành luật sư nội bộ

2- 'Khách hàng' của luật sư nội bộ

Không giống như các luật sư tại một công ty luật thông thường, các luật sư nội bộ chỉ có 'một khách hàng duy nhất' - công ty mà họ làm việc. Họ không đại diện cho ban giám đốc, cán bộ chủ chốt hoặc các cá nhân khác, mặc dù những cá nhân đó hành động thay mặt cho tập đoàn. Luật sư được một tổ chức thuê hoặc thuê sẽ đại diện cho tổ chức hoạt động thông qua các thành phần được ủy quyền hợp pháp của tổ chức đó.

Điều này có nghĩa là, các luật sư nội bộ có nghĩa vụ phải đặt lợi ích của công ty lên trên lợi ích cá nhân hoặc của giám đốc hoặc lãnh đạo công ty, nếu lợi ích của những cá nhân đó mâu thuẫn với lợi ích của công ty.

Các luật sư nội bộ không bao giờ cần phải đảm nhận vai trò người tạo mưa (rainmaker), hoặc quan tâm đến việc đưa hoạt động kinh doanh mới vào công ty. Việc loại bỏ trách nhiệm này cho phép luật sư tập trung hoàn toàn sức lực và nỗ lực của họ vào khách hàng duy nhất (công ty). Điều này không chỉ tạo ra một môi trường làm việc ít căng thẳng hơn cho luật sư nội bộ, mà còn mang lại lợi ích cho công ty, vì vấn đề pháp lý của công ty nhận được sự quan tâm đầy đủ nhất của các luật sư nội bộ.

Việc tập trung vào chuyên môn cũng cho phép cố vấn pháp lý hiểu được động lực của công ty và thúc đẩy sự hiểu biết sâu sắc về đầy đủ các vấn đề mà công ty phải đối mặt. Cái nhìn sâu sắc về hoạt động của công ty là không thể thiếu đối với khả năng của luật sư nội bộ trong việc chủ động bảo vệ lợi ích hợp pháp của công ty và đưa ra biện pháp bào chữa tích cực và hiệu quả nhất trong trường hợp kiện tụng.

Xem thêm: Nhược điểm của công việc luật sư nội bộ

3- Nhiệm vụ của luật sư nội bộ

Trước đây, luật sư của công ty hoạt động chủ yếu như cầu nối giữa người sử dụng lao động, công ty và các công ty luật bên ngoài, điều đó có nghĩa là vị trí này không phải là một pháo đài của quyền lực hay ảnh hưởng.

Với công việc chủ yếu giới hạn ở công việc quản lý công ty và các vấn đề thường ngày khác, luật sư nội bộ của công ty không khác gì một nhà quản lý cấp trung được tôn vinh có bằng luật. Tuy nhiên, chi phí dịch vụ pháp lý ngày càng tăng đã khiến trách nhiệm của luật sư nội bộ ngày càng mở rộng.

Hiện nay, vì nhiều tổ chức có bộ phận pháp chế cạnh tranh với các công ty luật cả về quy mô và trình độ, Ngày càng có nhiều vấn đề của công ty được xử lý nội bộ. 

Luật sư nội bộ ở các bộ phận pháp lý nhỏ có ít hơn mười luật sư có thể thường xuyên phải tiếp xúc với một hoạt động bao gồm nhiều vấn đề. Ngược lại, luật sư ở các phòng ban lớn thường được phân công làm việc trong một lĩnh vực hành nghề duy nhất trong một nhóm hành nghề cụ thể. Ví dụ, Sprint-Nextel có bộ phận pháp lý gồm 125 người chuyên về các lĩnh vực như truyền thông và các vấn đề chính phủ.

Luật sư nội bộ ảnh hưởng đến toàn bộ hệ thống pháp lý của công ty. Các lĩnh vực này bao gồm: luật chống độc quyền, thương mại quốc tế, chứng khoán, thuế, bất động sản, hợp đồng chính phủ, đạo đức, quyền riêng tư, sở hữu trí tuệ, các hợp đồng tiêu chuẩn, các vấn đề về luật lao động. Ngoài ra, luật sư nội bộ đóng vai trò là cố vấn đáng tin cậy trong các lĩnh vực có thể vượt ra ngoài vai trò pháp lý. Do đó, vai trò chính xác của luật sư trong công ty thường khác nhau tùy thuộc vào mối quan hệ cá nhân được hình thành giữa luật sư và cán bộ công ty.

Nếu không có sự đảm bảo về việc có thêm nhiều hoạt động kinh doanh mới, nhiệm vụ chính của cố vấn pháp lý nội bộ sẽ càng trở nên quan trọng hơn khi khả năng quản lý rủi ro của công ty bị đe dọa. Trong một cuộc khảo sát toàn cầu mới kết thúc gần đây, nhận thấy rằng: 04 (bốn) vấn đề lớn nhất mà các cố vấn pháp lý nội bộ xem xét đến là: (1) đáp ứng nhu cầu dịch vụ trong điều kiện hạn chế về nguồn lực; (2) hạn chế rủi ro pháp lý một cách hiệu quả tại các thị trường mới nổi/tăng trưởng cao; (3) quản lý nhiều thách thức về tuân thủ; và (4) theo kịp sự thay đổi liên tục trong hoạt động kinh doanh của công ty họ.

[a] Nhiệm vụ chính của Luật sư nội bộ

■ Nuôi dưỡng lương tâm và thiết lập nền tảng văn hóa đạo đức của công ty, 

■ Thực hiện trách nhiệm giáo dục pháp lý của cấp quản lý và nhân viên, 

■ Xử lý các vấn đề pháp lý hàng ngày của công ty, 

■ Lựa chọn và giám sát luật sư bên ngoài, 

■ Hiệu quả quản lý công ty, 

■ Giám sát mối quan hệ với kiểm toán viên bên ngoài.

[b] Trách nhiệm pháp lý của luật sư nội bộ

Mục tiêu của cố vấn pháp lý nội bộ là lập kế hoạch cho tương lai của tập đoàn, đưa ra các biện pháp ngăn ngừa kiện tụng trong tương lai và giám sát hoạt động của tổ chức và nhân viên của tổ chức. 

Luật sư nội bộ nỗ lực đảm bảo rằng tổ chức tuân thủ tất cả các luật hiện hành và bảo vệ các quyền hợp pháp của công ty khỏi bị người khác lạm dụng.

Những vụ bê bối gần đây của các công ty đã khiến những trách nhiệm này trở thành một trong những nhiệm vụ quan trọng nhất mà luật sư nội bộ thực hiện. 

Mặc dù phần lớn công việc của luật sư nội bộ là tránh kiện tụng nhưng đôi khi điều đó là không thể tránh khỏi. Cho dù đó là để bảo vệ các quyền của công ty hay bảo vệ nó khỏi các vụ kiện, luật sư nội bộ phải sẵn sàng giám sát tất cả các vấn đề kiện tụng. 

Thông thường, luật sư sẽ làm việc với các luật sư của công ty luật bên ngoài để chuẩn bị và bảo vệ công ty khỏi các vụ kiện. Tuy nhiên, luật sư nội bộ thường tham gia vào tất cả các giai đoạn kiện tụng, từ quá trình điều tra đến đàm phán giải quyết hoặc xét xử. 

Dưới đây, để cung cấp các ví dụ thực tế về yêu cầu của các vị trí luật sư nội bộ, là các tin tuyển dụng của Nike và Microsoft, trong đó liệt kê cụ thể các trình độ chuyên môn tối thiểu của các ứng viên mong muốn, cùng với các nhiệm vụ cụ thể mà ứng viên tiềm năng dự kiến ​​sẽ thực hiện:

Xem thêm: Dịch vụ pháp chế doanh nghiệp thuê ngoài của Công ty Luật TNHH Everest

4- Luật sư nôi bộ tại Nike 

[a] Thông tin tuyển dụng tại Nike

Với tư cách là Trợ lý Tổng cố vấn Assistant General Counsel của chúng tôi - Tranh tụng về IP (IP Litigation), bạn sẽ quản lý cả các vấn đề kiện tụng mang tính tấn công và phòng thủ về IP, bao gồm bằng sáng chế, nhãn hiệu, bí mật thương mại, cạnh tranh không lành mạnh và khiếu nại về bản quyền. Bạn sẽ chịu trách nhiệm xây dựng và thúc đẩy chiến lược, bao gồm cả việc tích cực quản lý.

Bạn sẽ thực thi quyền sở hữu trí tuệ của Nike chống lại những người vi phạm trên toàn cầu, phân tích giá trị của các khiếu nại tiềm ẩn cũng như các cân nhắc kinh doanh có liên quan, đồng thời đề xuất cho các đơn vị kinh doanh của Nike xem liệu và cách thức tiến hành các khiếu nại tiềm năng. Bạn sẽ tư vấn về các vấn đề tiềm ẩn về nhãn hiệu và/hoặc cấp phép sở hữu trí tuệ, bao gồm các vấn đề liên quan đến sự tham gia của bên thứ 3. Ngoài ra, bạn sẽ đào tạo các nhóm kinh doanh có liên quan và lãnh đạo cấp cao về các vấn đề liên quan đến sở hữu trí tuệ, bao gồm các chủ đề như mua lại, tránh khiếu nại và giảm thiểu rủi ro chung.

Với tư cách là Trợ lý Tổng Cố vấn - Vụ kiện IP, bạn sẽ là đối tác quan trọng với nhiều cấp quản lý khác nhau trên khắp Nike và các Chi nhánh của Nike. Vị trí này yêu cầu khả năng giao tiếp hiệu quả, cả bằng lời nói và bằng văn bản, với nhân viên công nghệ và kinh doanh ở mọi cấp độ. Vị trí này do đó đóng vai trò là cố vấn vấn về các vấn đề sở hữu trí tuệ cho công ty. Vị trí này dành cho những người quan tâm đến việc tham gia và gắn bó sâu sắc với công ty cũng như những người mong muốn làm việc trong một môi trường năng lượng cao. Bạn phải có kỹ năng giao tiếp cá nhân mạnh mẽ - bạn phải là một người giao tiếp xuất sắc, một người biết lắng nghe, thoải mái trong môi trường năng động và nhịp độ nhanh.
Cuối cùng, bạn nên có tầm nhìn toàn cầu và mong muốn trở thành thành viên của một nhóm toàn cầu.

[b] Yêu cầu cho vị trí luật sư nội bộ

■ Bằng Tiến sỹ luật (Juris Doctorate, J.D),

■ Tối thiểu 06 đến 08 năm kinh nghiệm làm việc trong công ty luật hoặc bộ phận pháp lý công ty, tập trung chủ yếu vào tranh chấp bằng sáng chế và sở hữu trí tuệ,

■ Kinh nghiệm sâu rộng về kiện tụng, đặc biệt bao gồm cả công việc xét xử thực tế, 

■ Kỹ năng giao tiếp dày dạn - có thể gây ảnh hưởng ở nhiều cấp độ khác nhau và xuyên suốt chức năng trong một tổ chức ma trận phức tạp,

■ Kiến thức về quy trình phát minh, công nghệ tiên tiến trong các công nghệ liên quan đến Hoạt động kinh doanh của Nike và các Công ty liên kết của nó, 

■ Khả năng phân tích cả vấn đề vô hiệu và không vi phạm bằng sáng chế thiết kế và tiện ích để phản hồi các khiếu nại vi phạm chống lại Nike, hãy đề xuất phản hồi, hành động và thực thi chiến lược, 

■ Khả năng phân tích các vấn đề về khả năng bảo hộ nhãn hiệu và không vi phạm để đáp ứng khiếu nại về hành vi vi phạm chống lại Nike, đề xuất hành động đáp ứng và thực hiện chiến lược,

■ Khả năng và kinh nghiệm làm việc chặt chẽ và hợp tác với các nước trên thế giới các đối tác trong việc phát triển các chiến lược tình huống và thực hiện phân tích kỹ thuật, đặc biệt là ở thị trường Châu Á,

■ Khả năng và kinh nghiệm trong mọi khía cạnh thẩm định quyền sở hữu trí tuệ, bao gồm phân tích quyền sở hữu trí tuệ danh mục đầu tư, đàm phán cấp phép và/hoặc thỏa thuận giải quyết và các hình thức khác nhau của thỏa thuận hợp tác công nghệ,

■ Phải có sự nhạy bén trong đàm phán và đàm phán trong kinh doanh. Trở thành Luật sư nội bộ: Hướng dẫn dành cho sinh viên luật và sinh viên mới tốt nghiệp, 

■ Tư cách thành viên của Hiệp hội sáng chế (Patent Bar) là một lợi thế.

Xem thêm: Dịch vụ pháp lý trong lĩnh vực sở hữu trí tuệ của Công ty Luật TNHH Everest

5- Luật sư nội bộ tại Microsoft

[a] Thông tin tuyển dụng tại Microsoft

Nhóm luật sư nội bộ (cố vấn pháp lý) về Bí mật thương mại (Trade Secrets), Bản quyền (Copyright) Quan hệ doanh nghiệp (Corporate Affairs) có cơ hội hiếm hoi và ngay lập tức cho một luật sư bản quyền có kinh nghiệm làm việc về các vấn đề pháp lý tiên tiến về sở hữu trí tuệ. Luật sư này sẽ chia sẻ trách nhiệm với các luật sư và chuyên gia về bản quyền khác của Microsoft về hoạt động pháp lý về bản quyền trên toàn thế giới của công ty. Vai trò này liên quan đến việc tư vấn về các vấn đề pháp lý về bản quyền và bí mật thương mại liên quan đến phần mềm, PC, thiết bị di động và dịch vụ Internet.

[b] Trách nhiệm chính của vị trí luật sư nội bộ

■ Đóng vai trò là luật sư bản quyền và cố vấn đáng tin cậy cho một hoặc nhiều nhóm sản phẩm và nhóm pháp lý liên quan của họ.

■ Làm việc hiệu quả với các nhóm kinh doanh nội bộ bao gồm những người khác trong LCA, khách hàng, chuyên gia, các công ty con của Microsoft và nhiều Nhóm Sản phẩm để giúp phân tích rủi ro pháp lý và giải quyết các vấn đề.

■ Phối hợp làm việc với cố vấn bên ngoài ở Mỹ và nước ngoài, đồng thời giám sát việc sử dụng hiệu quả việc phân bổ ngân sách.

■ Tạo và cung cấp chương trình đào tạo pháp lý mang tính đổi mới cho khách hàng và đồng nghiệp trên khắp Microsoft

■ Giám sát chặt chẽ các xu hướng của ngành, sự phát triển chính sách và pháp lý cũng như bối cảnh cạnh tranh thúc đẩy việc giải quyết các vấn đề pháp lý về bản quyền và bí mật thương mại. Sự kết hợp và cân bằng giữa các trách nhiệm này được dự đoán sẽ thay đổi theo thời gian.

[b] Yêu cầu đổi với luật sư nội bộ

■ Bằng Tiến sỹ luật (Juris Doctorate, J.D) và bằng cấp học thuật xuất sắc.

■ Tối thiểu 3 năm làm luật sư hành nghề, chuyên về luật sở hữu trí tuệ với kinh nghiệm dày dặn ở Hoa Kỳ và quốc tế về tư vấn bản quyền, giải phóng mặt bằng, cấp phép và giải quyết xung đột, bao gồm kiện tụng hoặc quản lý kiện tụng. Có kinh nghiệm làm việc nhà là một lợi thế.

■ Kỹ năng giao tiếp bằng lời nói và văn bản xuất sắc.

■ Khả năng cộng tác hiệu quả giữa các nhóm với tinh thần cấp bách, bao gồm khả năng gây ảnh hưởng mà không cần quyền lực chính thức.

■ Có óc kinh doanh nhạy bén, kỹ năng tìm ra giải pháp sáng tạo cho các vấn đề pháp lý và khả năng cân bằng hiệu quả rủi ro pháp lý với lợi ích kinh doanh. 

■ Kỹ năng tổ chức và phân tích xuất sắc.

■ Thiên kiến bẩm sinh trong hành động và thúc đẩy kết quả tập trung vào khách hàng.

■ Chứng tỏ khả năng xác định và ưu tiên các sản phẩm chính.

■ Khả năng làm việc hiệu quả và cân bằng nhiều nhiệm vụ trong môi trường có nhịp độ nhanh.

■ Đã chứng minh được khả năng làm việc độc lập và theo nhóm, đồng thời có khả năng lãnh đạo và động viên người khác.

■ Mong muốn và khả năng tương tác hiệu quả với nhiều tính cách khác nhau trong các nhóm, đội, bộ phận và văn hóa nội bộ khác nhau.

■ Có kinh nghiệm và đam mê về các vấn đề liên quan đến internet, phần mềm và công nghệ. Mô tả này được thiết kế để chỉ ra tính chất chung và mức độ công việc được thực hiện bởi một nhân viên ở vị trí này. Nhiệm vụ, trách nhiệm và trình độ thực tế có thể khác nhau tùy theo nhiệm vụ hoặc nhóm. Microsoft là Nhà tuyển dụng Cơ hội Bình đẳng (EOE) và ủng hộ mạnh mẽ sự đa dạng tại nơi làm việc.

Xem thêm: Dịch vụ pháp lý đăng ký nhãn hiệu của Công ty Luật TNHH Everest

6- Chức năng phi pháp lý trong công ty

Điều bắt buộc là cố vấn pháp lý nội bộ phải hiểu đầy đủ về sự phức tạp trong hoạt động kinh doanh của công ty cũng như ngành tương ứng để phục vụ khách hàng của họ tốt nhất. 

Luật sư nội bộ có khả năng tiếp cận các vấn đề kinh doanh mà không phải chịu trách nhiệm cuối cùng trong việc giải quyết vấn đề. Tính khách quan này cho phép luật sư đóng góp những đề xuất có ý nghĩa để sử dụng trong việc giải quyết các vấn đề kinh doanh phức tạp. Luật sư nội bộ có thể tận dụng vị trí độc đáo của họ trong cơ cấu tổ chức để đóng một vai trò không thể thiếu trong việc hoạch định chiến lược kinh doanh của công ty.

Luật sư nội bộ có thể cung cấp những hiểu biết sâu sắc về mặt pháp lý mà những giám đốc có định hướng kinh doanh khác có thể không bao giờ giải quyết được. 

Luật sư nội bộ không bị hạn chế về cơ hội thăng tiến trong công ty. 

Tầm quan trọng của bằng cấp pháp lý trong môi trường công ty ngày nay là vô giá, giúp luật sư có thể “đóng vai trò vừa là người quản lý cấp cao vừa là cố vấn pháp lý” và chuyển từ một vị trí pháp lý chặt chẽ lên một vị trí ở cấp quản lý cao hơn của công ty như Giám đốc điều hành (Chief Executive Officer, CEO), Giám đốc tài chính (Chief Financial Officer, CFO) hoặc Thành viên Hội đồng quản trị (Member of the Board of Directors).

Trong một cuộc thăm dò năm 2001: 11% số cố vấn pháp lý nội bộ được hỏi giữ chức vụ Giám đốc điều hành, 6% giữ chức vụ Giám đốc tài chính và 7% khác giữ chức vụ Giám đốc bộ phận (Chief Operating Officer). 

Ngoài ra, 5% từng là người đứng đầu một đơn vị kinh doanh và gần 25% từng là trưởng phòng Nhân sự (Human Resources Department). Bằng cách kết hợp kiến thức và hiểu biết về khía cạnh pháp lý của công ty với sự hiểu biết sâu sắc về hoạt động kinh doanh của một công ty, luật sư nội bộ có thể tối đa hóa giá trị của chính họ đối với tổ chức công ty. Chính giá trị này cuối cùng sẽ dẫn đến sự thăng tiến bên ngoài bộ phận pháp lý (nguồn tham khảo: The Association of Corporate Counsel - ACC).

Xem thêm: Dịch vụ luật sư hợp đồng của Công ty Luật TNHH Everest

7- Khuyến nghị của Công ty Luật TNHH Everest

[a] Bài viết Giới thiệu về công việc luật sư nội bộ được chuyên gia của Công ty Luật TNHH Everest thực hiện nhằm mục đích nghiên cứu khoa học hoặc phổ biến kiến thức pháp luật, hoàn toàn không nhằm mục đích thương mại.

[b] Bài viết Giới thiệu về công việc luật sư nội bộ có sử dụng  những kiến thức hoặc ý kiến của các chuyên gia được trích dẫn từ nguồn đáng tin cậy. Tại thời điểm trích dẫn những nội dung này, chúng tôi đồng ý với quan điểm của tác giả. Tuy nhiên, quý vị chỉ nên coi đây là những thông tin tham khảo, bởi nó có thể chỉ là quan điểm cá nhân người viết. 

[c] Trường hợp cần giải đáp thắc mắc về vấn đề có liên quan, hoặc cần ý kiến pháp lý, hoặc thuê luật sư tư vấn cho vụ việc cụ thể, Quý vị vui lòng liên hệ với luật sư, chuyên gia của Công ty Luật TNHH Everest qua Tổng đài tư vấn pháp luật: (024) 66 527 527, E-mail: info@everest.org.vn.

0 bình luận, đánh giá về Giới thiệu về công việc luật sư nội bộ

TVQuản trị viênQuản trị viên

Xin chào quý khách. Quý khách hãy để lại bình luận, chúng tôi sẽ phản hồi sớm

Trả lời.
Thông tin người gửi
Bình luận
Nhấn vào đây để đánh giá
Thông tin người gửi
Tổng đài tư vấn: 024-66 527 527
Giờ làm việc: Thứ 2 - Thứ 7: 8h30 - 18h00
0.21947 sec| 1028.938 kb